Log in

Wachtwoord vergeten?

Word lid Log in Contact

Filosofie.nl

FM nr. 7/2015

Pleidooi tegen volmaaktheid

Florentijn van Rootselaar
Filosoof, journalist, schrijver

Gentechnologie gebruiken om mensen te verbeteren: het is een gevaarlijk idee volgens de Amerikaanse filosoof Michael Sandel. ‘Als je de mens zo verandert dat hij beter in de samenleving past, maak je hem tot een ding.’
 
Shenzhen, China, 2015. Onderzoekers verzamelen DNA van mensen met een hoog IQ. De data – big data, het gaat om materiaal uit de hele wereld – worden in hun computers geanalyseerd om zo het geheim van de menselijke intelligentie te doorgronden. Het doel: gentechniek op de markt brengen waarmee ouders slimme baby’s kunnen krijgen. 

In 2013 verscheen de documentaire DNA Dreams over het Bejing Genomics Institute - het grootste genetische onderzoeksinstutuut ter wereld aan de rand van Shenzhen. 

‘Het is een nieuw hoofdstuk in de duistere geschiedenis van de eugenetica’, reageert Michael Sandel, de Harvardprofessor die beroemd werd door zijn toegankelijke filosofiecolleges voor een zaal met meer dan duizend studenten; miljoenen mensen bekeken de colleges vervolgens online. Sandel, die in 2001 zitting nam in de toen pas gevormde President’s Council on Bioethics, heeft een uitgesproken kritische opvatting over gentechnologie, zo blijkt ook uit zijn Pleidooi tegen volmaaktheid. Een ethiek voor gentechnologie. Het is een visie die hij ook zal verwoorden in De volmaakte mens, de VPRO-serie over de toekomst van onze soort.

We zitten in clubfauteuils, in de bar van het Waldorf Astoria, de Amsterdamse vestiging. De muziek staat te hard, en naast ons schudt de barman de cocktailshaker met ijsblokjes. Sandel buigt zich – vriendelijk én professioneel als hij is – dichter naar het opname-apparaatje. Waarom hij zo kritisch is over het onderzoek in Shenzhen? ‘Ten eerste omdat het uitgaat van het idee dat het mogelijk is intelligentie vast te leggen in termen van IQ, iets meetbaars dat een genetisch correlaat kan hebben. Dat wijst op een verkeerd begrip van de intellectuele kwaliteiten die belangrijk zijn, die gecultiveerd en geprezen moeten worden. Daar zullen we het nog wel over hebben. Maar zelfs als het mogelijk was menselijke intelligentie zo te beschrijven, is het verkeerd…’

Verder lezen?

In een tijd waarin autoriteit, waarheid en het publieke debat onder druk staan kan filosofie met heldere analyses richting geven. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar € 4,99 per maand. U krijgt daarmee toegang tot alle artikelen uit Filosofie Magazine en Wijsgerig Perspectief plus exclusieve achtergrondartikelen, interviews en portretten. Of bestel de losse editie na.

InloggenLid Worden