Home Economie Waarom we nooit genoeg hebben
Economie

Waarom we nooit genoeg hebben

Door Suzanne van den Eynden op 27 maart 2013

Waarom we nooit genoeg hebben
Cover van 04-2013
04-2013 Filosofie magazine Lees het magazine

De buurman heeft een grotere auto, die collega krijgt wel die promotie. Bij onze welvaart hoort een permanent gevoel van schaarste, zeggen Hans Achterhuis en Rutger Claassen.

Wanneer menselijk gedrag aan het licht komt waarvan massaal schande wordt gesproken, ligt een berouwvolle reactie van de ‘dader’ in de lijn der verwachting. Na het openbaar worden van exorbitant hoge bonussen van sommige bestuurders was schaamte, misschien gevolgd door een vrijwillige teruggave, volgens die redenering logisch geweest. Wat je in elk geval niet zou verwachten, is exact het omgekeerde. Toch was dat precies wat er gebeurde, vertelt Rutger Claassen, universitair hoofddocent ethiek en politieke filosofie aan de Universiteit Utrecht en auteur van Het eeuwig tekort. ‘Topinkomens stegen juist zodra ze openbaar werden. De bankdirecteur kon zien hoeveel zijn collega’s in het dorp verderop verdienden en wilde er ook wat bij. De strijd om het hoogste salaris barstte los. ’De neiging om ontevreden te zijn met ons eigen bezit wanneer we constateren dat een ander méér heeft, ligt diep verankerd in onze menselijke natuur. Het gaat er niet alleen om dat we meer en meer willen. Nee, we willen meer dan een ander, meer dan de buurman of collega, en dat uit zich in het dagelijks leven in een voortdurend gevoel van schaarste. Een wanverhouding tussen onze behoeften en middelen om deze te bevredigen. Hetzelfde mechanisme dat topmanagers aanzet tot een strijd om het hoogste salaris drijft ons tevens tot oneindig consumeren, hoeveel we ook bezitten.’

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Relevante berichten

Socioloog Rudi Laermans: ‘Simmel is geïnteresseerd in de mens achter het geld’
Socioloog Rudi Laermans: ‘Simmel is geïnteresseerd in de mens achter het geld’
Economie
Voor leden

Socioloog Rudi Laermans: ‘Simmel is geïnteresseerd in de mens achter het geld’

Geld is niet alleen een middel om mensen te bevrijden, maar ook een middel om ons te gijzelen en te vervreemden, stelde Georg Simmel. Na ruim een eeuw verschijnt zijn Filosofie van het geld in het Nederlands. Socioloog Rudi Laermans: ‘Volgens Simmel doordringt geld alle levenssferen.’

Lees meer
Filosoof Georg Simmel over het verlangen naar verspilling
Filosoof Georg Simmel over het verlangen naar verspilling
Economie
Voor leden

Filosoof Georg Simmel over het verlangen naar verspilling

Echte verspilling moet niet verward worden met lichtzinnig genot, schrijft Georg Simmel in zijn beroemde Filosofie van het geld (1900). De verkwister volgt dezelfde demonische formule als de gierigaard. Beiden leven van het mogelijke, niet van het werkelijke. En geld speelt een rol.

Lees meer
Waarom een betere wereld niet bij jezelf begint
Waarom een betere wereld niet bij jezelf begint
Economie

Waarom een betere wereld niet bij jezelf begint

Vlieg-, vlees- en woonschaamte: een groeiende groep mensen heeft er last van. We voelen ons steeds verantwoordelijker voor de negatieve gevolgen van ons consumptiegedrag. Volgens filosofen Jaap Tielbeke en Ingrid Robeyns verhult de nadruk op de individuele consument de structurele oorzaken van de klimaat- en wooncrisis. Alleen als burger kunnen… Read More

Lees meer
‘Vaccins moeten gaan naar wie ze nodig heeft, niet naar wie kan betalen’
‘Vaccins moeten gaan naar wie ze nodig heeft, niet naar wie kan betalen’
Economie

‘Vaccins moeten gaan naar wie ze nodig heeft, niet naar wie kan betalen’

De economie speelt een te grote rol in hoe we de coronapandemie aanpakken, stelt Duitse filosofe Lisa Herzog. ‘Ooit gingen we ervan uit dat vrije markten altijd zouden leiden naar een rechtvaardige verdeling van middelen, maar door hoe we de vaccins nu verdelen weten we wel beter.’ Hoogleraar politieke filosofie… Read More

Lees meer