Home Michael Ignatieff: ‘We denken te veel in groepen’

Michael Ignatieff: ‘We denken te veel in groepen’

Door Claudia Galgau op 03 januari 2018

Michael Ignatieff: ‘We denken te veel in groepen’
Cover van 01-2018
01-2018 Filosofie magazine Lees het magazine

Universele waarden zoals mensenrechten staan onder druk. Filosoof Michael Ignatieff stelt dat we ons beter kunnen richten op de kracht van alledaagse deugden, die ook universeel zijn.

Onlangs maakte hij een drie- jarige wereldreis, onder andere langs latinobuurten in Los Angeles, arme dorpen in Myanmar, de verdeelde stad Mostar in Bosnië en wijken in Queens. Filosoof Michael Ignatieff, hoogleraar mensenrechten aan de Universiteit van Harvard én liberaal politicus, vond het hoog tijd om te onderzoeken of de globalisering ertoe heeft geleid dat mensen een universele, gemeenschappelijke ethiek zijn gaan delen. Zijn vondsten en verhalen verzamelde hij in het boek Gewone deugden, waarover hij onlangs een lezing gaf aan beleidsmakers in Den Haag. ‘Het spijt me voor de koude douche’, zegt Ignatieff na ons gesprek. ‘Ik ben en blijf een human rights guy, maar ik denk wel dat we voorzichtig moeten zijn als we praten over het belang van mensenrechten.’

Tekst loopt door onder afbeelding

Fotografie: Patrick Post, Hollandse Hoogte

Wat is het probleem met mensenrechten?
‘Mensenrechtenactivisten spreken graag in de taal van het universele recht. In de taal van de mensenrechten is tolerantie iets basaals dat iedereen voor ieder ander zou moeten opbrengen, vanwege het simpele feit dat we allemaal mens zijn. Maar dat is niet hoe we psychologisch en cognitief in elkaar zitten. Wij zien onszelf niet als deel van de mensheid, maar als deel van een concrete groep. De deugden die we uitoefenen zien we dus ook alleen als vanzelfsprekend binnen onze eigen groep. Tijdens mijn reis merkte ik dat tolerantie een vaak terugkerende deugd was in de verhalen van mensen die ik ontmoette. Maar gek genoeg gold die deugd alleen binnen de eigen groep en niet per se daarbuiten. Ik zeg niet dat ik het ermee eens ben, maar het is belangrijk om daar rekening mee te houden als we grote politieke dilemma’s, zoals de vluchtelingencrisis en het nationalisme in de politiek, proberen op te lossen. We kunnen als linkse liberalen niet blijven praten in een taal die zo weinig draagvlak heeft.’

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.