Home Filosofen Francis Fukuyama

Quote

"Ik geloof dat de Europese Unie een meer accuraat beeld geeft hoe de wereld eruit ziet aan het einde van de geschiedenis dan de hedendaagse Verenigde Staten."

“Kapitalisme gedijt het beste in een beweeglijke en egalitaire samenleving.”

De val van de Berlijnse muur in 1989 markeerde volgens de vermaarde these van Francis Fukuyama niet alleen het einde van de Koude Oorlog, maar ook ‘het einde van de geschiedenis’. En daarmee markeerde 1989 bovendien het moment waarop Fukuyama plotsklaps een grote beroemdheid werd in de politieke wetenschap. Met de teloorgang van het communisme, zo stelde de Japans-Amerikaanse denker, bestond er niet langer een realistisch alternatief voor de liberale democratie. De geschiedenis had zijn weg naar vrijheid gevonden; weliswaar bestonden er nog steeds ondemocratische regimes, maar op de lange termijn was hun ondergang bezegeld.
 
Fukuyama was in de jaren ’90 een belangrijke theoreticus achter het neoconservatisme. Hij was medeoprichter van de denktank PNAC, die veel invloed had op het beleid van George W. Bush. Maar na de aanslagen van 9/11 uitte Fukuyama zich steeds kritischer tegenover de Bush-regering en brak hij met de neocons. Zijn houding leidde tot isolement – ook intellectueel, want algemeen werd Fukuyama gezien als de grote academische verliezer van 9/11. De these dat liberale democratie het eindpunt is van de geschiedenis, diende na de aanslagen voornamelijk als toonbeeld van westerse zelfoverschatting.
 
Maar Fukuyama bleef onverminderd actief in het politieke debat. Hij schreef een boek waarin hij de wenselijkheid van biotechnologie aan de kaak stelde, en uitte recent zijn zorgen over de opmars van drones. En het einde van de geschiedenis? In The Origins of Political Order (2011) heeft de hegeliaanse dynamiek, waarbij de geschiedenis zich naar een noodzakelijk eindpunt voltrekt, plaatsgemaakt voor een darwinistische insteek: Fukuyama karakteriseert de opkomst van het liberalisme thans als een contingente ontwikkeling.
 

Relevante berichten

Voor leden

Achterhuis en Koning: ‘We zijn nog nooit zo vreedzaam geweest’

Berichten over extremisme en burgeroorlogen zijn aan de orde van de dag. Toch weet de mensheid geweld steeds beter te beteugelen, menen Hans Achterhuis en Nico Koning. ‘We willen krachtmetingen aangaan, maar zonder elkaar te verwonden.’ Ze schreven er een boek over. Als testje vraagt Nico Koning weleens aan zijn… Read More

Lees meer
Bestaat er vooruitgang?
Bestaat er vooruitgang?
Voor leden

Bestaat er vooruitgang?

Het debat tussen conservatief en progressief houdt nooit op. Een klassieker in deze discussie is Hoofdlijnen van de rechtsfilosofie van de Duitse filosoof Hegel. Eindelijk verschijnt – na bijna 200 jaar – een Nederlandse vertaling van dit standaardwerk. Het verhaal gaat dat Georg Wilhelm Friedrich Hegel op 14 juli… Read More

Lees meer
Transhumanisme
Transhumanisme
Mens en techniek
Voor leden

Transhumanisme

Is de mens het sluitstuk, de kroon op de evolutie? Nee, zeggen de transhumanisten. De mens moet en zal zichzelf overstijgen, door techniek te gebruiken. De mens kan zichzelf verbeteren met protheses, implantaten, psychofarmaca , of smartdrugs. Of met behulp van genetische manipulatie, integratie met computers, of door uitstel… Read More

Lees meer
Mens en techniek
Voor leden

Francis Fukuyama: “We kunnen het niet aan de loop der dingen overlaten”

Volgens Francis Fukuyama vindt de mens zijn vrijheid in de manier waarop hij omgaat met de regels die de natuur aan hem stelt. Gentechnologen willen de natuurlijke regels naar hun hand zetten, en komen daardoor aan de menselijke vrijheid – met onvoorspelbare gevolgen. “De staatsmacht moet worden gebruikt om… Read More

Lees meer