Log in

Wachtwoord vergeten?

Word lid Log in Contact

Filosofie.nl

FM nr. 7/2017

Deze ‘filosoof van het kwade’ vertelt waarom denken gevaarlijk is

Elma Drayer

'Dit zijn geen tijden om Hegel te lezen, we moeten Mein Kampf lezen.’ Aldus Bettina Stangneth, de denker van ‘het kwade, de leugen en het afstotelijke’.

Sinds mensenheugenis mag de wijsbegeerte zich graag buigen over het goede, het ware en het schone. De flamboyante filosofe Bettina Stangneth (Lübeck, 1966) doet precies het omgekeerde. Al zo’n twintig jaar richt ze zich exclusief op ‘het kwade, de leugen en het afstotelijke’. 

Echt leuk is dat niet, zegt ze met een ironisch lachje. ‘En eenvoudig al helemaal niet. Verbazing was mijn deel toen ik vertelde waarmee ik me ging bezighouden. Hoezo, was de reactie, zou je je in het kwaad willen verdiepen? Maar ik vind dat we ons wat dit betreft te veel verlaten op de psychologie. Die heeft heus genoeg zinnigs te melden over het kwaad, maar er is ook de filosofie, met haar eigen methoden. Daarmee kun je denkwijzen op een heel andere manier beschrijven. Dat doen hedendaagse filosofen naar mijn smaak veel te weinig.’

Recentelijk verscheen Stangneths nieuwste boek in Nederlandse vertaling, Het kwade denken, waarin ze aan de hand van Hannah Arendt en Immanuel Kant het vraagstuk te lijf gaat. Na de zomer verschijnt in Duitsland Lügen lesen. En eerder deed ze stof opwaaien met haar dikke studie Eichmann in Argentinië. Goed gedocumenteerd toonde Stangneth daarin aan dat de oorlogsmisdadiger Adolf Eichmann allerminst de kleurloze bureaucraat was die hij tijdens zijn proces in Jeruzalem veinsde te zijn. Alleen wist hij die rol zo briljant te spelen dat bijna niemand de maskerade doorzag – ook Arendt niet. Uitgerekend Eichmanns houding inspireerde haar in 1963 tot haar beroemde these van ‘de banaliteit van het kwaad’. 

Verder lezen?

In een tijd waarin autoriteit, waarheid en het publieke debat onder druk staan kan filosofie met heldere analyses richting geven. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar € 4,99 per maand. U krijgt daarmee toegang tot alle artikelen uit Filosofie Magazine en Wijsgerig Perspectief plus exclusieve achtergrondartikelen, interviews en portretten. Of bestel de losse editie na.

InloggenLid Worden