Log in

Wachtwoord vergeten?

Word lid Log in Contact

Filosofie.nl

FM nr. 6/2016

Ons atheïsme begon al bij Socrates

Marco Kamphuis
schrijver

'Niet in het bovennatuurlijke geloven is zo oud als de weg naar Rome’, schrijft classicus Tim Whitmarsh in zijn boek Hemelbestormers.

Het is een fabel dat atheïsme een moderne uitvinding is. Zowel atheïsten als theïsten hebben er belang bij die fabel in stand te houden, aldus Tim Whitmarsh in zijn boek Hemelbestormers. Atheïsme in de klassieke oudheid. Atheïsten stellen hun standpunt graag voor als een product van de Verlichting, de terreinwinst die de ratio op het obscurantisme heeft geboekt; hun tegenstanders schilderen het af als een recente anomalie, een modegril van de decadente westerse wereld. ‘Beide partijen maken zich schuldig aan modernistische ijdelheid’, stelt de classicus van de universiteit van Oxford. ‘Niet in het bovennatuurlijke geloven is zo oud als de weg naar Rome.’

De geschiedenis, zegt men vaak, wordt geschreven door de winnaars. Zoals we concluderen dat de Middeleeuwen door en door christelijk waren omdat zoveel kerken de tijd hebben getrotseerd, zo maken we uit Griekse tempelinscripties de officiële ideologie op. Naar de overlevering van andersdenkenden moeten we nu eenmaal beter zoeken. De denkers van de Verlichting hebben weliswaar nadrukkelijk naar de andersdenkenden van de Oudheid verwezen, maar hun vanzelfsprekende kennis van Grieks en Latijn heeft in onze tijd plaatsgemaakt voor onwetendheid – vandaar onze blinde vlek voor de lange geschiedenis van het atheïsme. 

Verder lezen?

In een tijd waarin autoriteit, waarheid en het publieke debat onder druk staan kan filosofie met heldere analyses richting geven. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar € 4,99 per maand. U krijgt daarmee toegang tot alle artikelen uit Filosofie Magazine en Wijsgerig Perspectief plus exclusieve achtergrondartikelen, interviews en portretten. Of bestel de losse editie na.

InloggenLid Worden