Log in

Wachtwoord vergeten?

Word lid Log in Contact

Filosofie.nl

FM nr. 1/2017

Kwame Anthony Appiah: Een man van eer

Florentijn van Rootselaar
Filosoof, journalist, schrijver

‘Eer haalt het slechtste én het beste in de mens naar boven.’ Een gesprek met Spinozalens-winnaar Appiah over Trump, Zwarte Piet en morele revoluties.

Kwame Anthony Appiah is een gentleman. Je komt net uit het winterse Amsterdam zijn hotel binnenstappen en verontschuldigt je voor je koude handen. Hij reageert lachend, terwijl hij je hand nog even vasthoudt: ‘Wie koude handen heeft, heeft een warm hart. Kent u die uitdrukking?’

Vriendelijkheid, respect – het is ook tekenend voor het denken van de filosoof. Dat is zijn reactie op een wereld vol conflicten, volgens hem vaak gebaseerd op het gevoel dat onze eer wordt geschonden. Recent nog, meent Appiah, speelde dat een belangrijke rol in de verkiezing van Trump. 

Eergevoel laat ons vasthouden aan de meest barbaarse, vernederende en gewelddadige gewoonten, zegt Appiah, hoogleraar filosofie en recht aan de universiteit van New York. Denk aan de trots die de aanleiding vormde voor het duel, of de eer die in China vroeg om het afbinden van de vrouwenvoet, of – tegenwoordig – de aangetaste eer die uitsluiting of zelfs steniging van de vrouw noodzakelijk zou maken – allemaal gevallen die Appiah beschrijft in De erecode. Hoe morele revoluties plaatsvinden. 

Fotografie: Michel Mees

Het inzicht dat eer zo centraal staat, leidt bij Appiah niet tot een veroordeling van dat gevoel. Integendeel. ‘Eer haalt het slechtste én het beste in de mens naar boven.’ Juist door rekening te houden met het belang van eer kunnen morele revoluties plaatsvinden. Allereerst door mensen met respect te benaderen. Maar ook door het besef dat we pas afstand nemen van verderfelijke gewoonten als we er geen eer meer in scheppen, als we ons er misschien zelfs voor schamen. 

Verder lezen?

In een tijd waarin autoriteit, waarheid en het publieke debat onder druk staan kan filosofie met heldere analyses richting geven. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar € 4,99 per maand. U krijgt daarmee toegang tot alle artikelen uit Filosofie Magazine en Wijsgerig Perspectief plus exclusieve achtergrondartikelen, interviews en portretten. Of bestel de losse editie na.

InloggenLid Worden