Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service | Ledenpagina

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement

Edith Stein

Edith Stein

Geboren

12 oktober 1891 Breslau (het huidige Wroclaw), Polen

Overleden

vermoedelijk 9 augustus 1942 Auschwitz-Birkenau, Polen

Hoofdwerken

Zum Problem der Einfühlung (1917)

Opleiding

Geschiedenis, Germaanse letterkunde, filosofie Universität Breslau en Universität Göttingen

‘Alleen wie zichzelf als persoon ervaart, als een zinvol geheel, kan andere personen begrijpen’

Filosoof Edith Stein was een leerling van Edmund Husserl, de grondlegger van de fenomenologie. Deze filosofische stroming richtte zicht op het beschrijven van ‘fenomenen’ of ervaringsverschijnselen.
 
Zum Problem der Einfühlung (1917) is Steins bekendste werk en gaat over empathie. Husserl vooronderstelde de ervaring van anderen in zijn theorie. Hij sprak in dit verband over ‘invoeling’ maar legde niet uit waaruit die bestond. ‘Dit was dus een hiaat dat opgevuld moest worden: ik wilde daarom onderzoeken wat die invoeling was,’ schreef Stein in haar autobiografie. Ze promoveerde summa cum laude en werd daarna Husserls assistent. Stein redigeerde zijn manuscripten, gaf colleges en publiceerde artikelen. Zij onderzocht met de fenomenologische methode een reeks van onderwerpen, zoals wat een persoon is, en wat de verhouding is tussen individu, staat en gemeenschap.
 
Stein schreef haar ‘habilitatieproefschrift’, een extra promotie die nodig is om hoogleraar te kunnen worden. Zo’n promotie bleek uiteindelijk voor haar onmogelijk omdat zij vrouw was, en omdat zij een Joodse achtergrond had. Ze zorgde ervoor dat het ministerie later verklaarde dat vrouw-zijn geen obstakel meer zou zijn voor habilitatie.
 
Als tiener had Stein haar geloof in God verloren. Binnen het orthodox-joodse gezin waarin zij opgroeide, was zij atheïste geworden. In de kring van fenomenologen ontmoette zij een aantal filosofen die aandacht hadden voor religieuze ervaringen of zich bekeerden. Nadat Stein de autobiografie van mystica Teresa van Avila had gelezen, bekeerde ze zich tot het katholicisme. Ze werd onderwijzer op een katholieke meisjesschool en later lector aan het Instituut voor Pedagogie in Münster. Ze schreef artikelen over onder andere onderwijs voor meisjes, en beroepen voor vrouwen. Na het Berufsverbot van de nazi’s besloot ze het klooster in te gaan.
 
Eerst meende Stein dat filosofie niet zou samengaan met geloof. Maar toen ze zich verdiepte in het werk van Thomas van Aquino en zijn werk in het Duits vertaalde, zag ze hoe dat wel zou kunnen. Als non kreeg ze dispensatie voor haar studies en schreef ze Endliches und ewiges Sein, waarin ze de ideeën van Thomas van Aquino en die van Husserl probeerde samen te brengen. In al haar filosofische en theologische werken bleef ze haar onderwerpen op fenomenologische wijze benaderen.
 
In 1938 vluchtte Stein naar een klooster in het Limburgse Echt, maar vier jaar later werd ze opgepakt en vermoord in Auschwitz. In 1998 werd Stein heilig verklaard als ‘dochter van het Joodse volk’. Haar enorme verzameld werk is postuum gepubliceerd.
 

Opmerkelijk

De groep studenten die Stein als assistent van Husserl een inleiding gaf in de filosofie en fenomenologie, noemde ze haar filosofische ‘kleuterschool’.

Vrouwen in de filosofie

De laatste eeuwen strijden vrouwen voor gelijke rechten en een gelijke behandeling. In deze strijd worden ze voorgegaan door filosofen als Mary Wollstonecraft en Simone de Beauvoir.

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.