Home Het Moment… dat filosofie een tegengif biedt tegen depressie 

Het Moment… dat filosofie een tegengif biedt tegen depressie 

Door Carolien van Welij op 21 november 2017

Het Moment… dat filosofie een tegengif biedt tegen depressie 
Cover van 12-2017
12-2017 Filosofie magazine Lees het magazine


Fotografie: Merlijn Doomernik

Clara Stokhof (30) is schrijver en docent filosofie.

Toen ik depressief werd, had ik het gevoel een eiland te zijn. Alles was dof en grijs. Niet omdat ik verdrietig was, maar omdat er niets meer was. De wereld had geen betekenis meer. Ik kreeg zelfs solipsistische ervaringen: momenten waarop ik even niet meer wist of anderen wel bestonden. Heel eng. Voor Descartes is het eerste wat zeker is je eigen denken. Het zelf is het fundament. Maar ik kon vanuit dat punt geen weg meer terugdenken naar een gedeelde wereld met anderen.

Pas laat leerde ik filosoof Edith Stein kennen. Alleen al de titel van haar dissertatie sprak me aan: On the Problem of Empathy (1917). Voor Stein is juist het bestaan van anderen het vertrekpunt. Ik kan me alleen maar bewust zijn van mezelf omdát anderen bestaan. Empathie is de basis. Eerst is er de relatie met die ander, pas daarna kun je zoiets zeggen als: “Ik denk, dus ik ben.” Dat vind ik geruststellend; het betekent dat je fundamenteel niet alleen bent – een heel ander uitgangspunt dan Descartes. Steins filosofie biedt een rem op doorschieten naar je eigen gedachten – een tegengif tegen depressie. 

Met zo’n ander wereldbeeld is de wereld een stuk draaglijker. Je bent verantwoordelijk voor andere mensen. En in die relatie met anderen zit de reden om jezelf niet op te sluiten, maar wél dingen te doen, wél te leven. Ik wilde iets met mensen en voor mensen gaan doen, en besloot docent te worden – toevallig net als Stein. In haar autobiografie herkende ik veel van mezelf. Aan het begin van mijn studie zei een docent: “Het is goed om vrienden te worden met een filosoof.” Dat lukte me pas toen ik Edith Stein ontmoette.’

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Relevante berichten

Weekendlijstje Europa
Weekendlijstje Europa
Politiek

Weekendlijstje Europa

Vorige week stemden Europese regeringsleiders in met het kandidaat-lidmaatschap van Oekraïne en Moldavië. Onder druk van crises zoals de oorlog in Oekraïne, klimaatverandering of de Covid-pandemie kiest Europa vaak voor verdere Europese uitbreiding, samenwerking en integratie. Wat betekent dit voor de Europese identiteit en de rol van Europa in de wereld? In dit weekendlijstje vindt u vijf filosofische artikelen over Europa.

Lees meer
Weekendlijstje Spijt
Weekendlijstje Spijt

Weekendlijstje Spijt

Bij zijn bezoek aan Congo op 8 juni betuigde de Belgische koning Filip spijt voor de Belgische wandaden tijdens de koloniale overheersing. Hoewel officiële excuses ontbraken, werd deze spijtbetuiging geprezen als een stap in de goede richting. Maar kun je wel excuses maken voor iets wat je zelf niet gedaan hebt? Wat betekent spijt hebben eigenlijk en waar dient het voor? In dit weekendlijstje vindt u vijf artikelen over spijt.

Lees meer
Kunstmatige intelligentie
Kunstmatige intelligentie
Bewustzijn

Een zelfbewuste computer is onze favoriete nachtmerrie

Een softwareontwikkelaar van Google veroorzaakte een media-storm door te stellen dat zijn werkgever gebruikmaakt van een zelfbewuste chatbot. Maar is dat wel mogelijk? En wat betekent het dat we computers ontwikkelen die ons kunnen doen geloven dat ze bewust zijn?

Lees meer
Woede
Woede

Weekendlijstje: Woede

Een groep woedende boeren trok afgelopen week naar het huis van minister Van der Wal om hun onvrede te uiten over de nieuwe stikstofmaatregelen van het kabinet. Hoewel er in de maatschappij begrip lijkt te bestaan voor de boosheid bij boeren, klinkt er ook kritiek op de manier waarop zij deze boosheid uiten. Wat is woede, hoe gaan er mee om en kunnen we het positief inzetten? Daarover meer in dit weekendlijstje.  

Lees meer