Home Onderwijs Cyberwijs
Onderwijs

Cyberwijs

Door Daan de Neef op 05 februari 2013

08-2002 Filosofie magazine Lees het magazine

Het traditionele onderwijs moet op de schop. Leerlingen moeten een individuele studiekoers volgen en ouderen moeten zo rap mogelijk up-to-date raken met de informatie- en communicatietechnologie (ICT). Onderwijshervormer en filosoof Piet Buunk geeft in Cyberwijs een reeks scenario’s over hoe internet en ICT de toekomst zullen beïnvloeden, met name het onderwijs. Buunk stelt dat ICT een immense stempel op onze tijd drukt. “Ik denk – en ik ben niet de enige – dat we een even grote revolutie meemaken in weten en kennen als in de tijd dat de orale cultuur plaats maakte voor de schriftcultuur.”

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Buunk ziet in het onderwijs dat er in toenemende mate gebruik wordt gemaakt van het internet. Hij bestempelt dit als een positief didactisch verschijnsel: leerlingen werken geconcentreerder. Ook de hoeveelheid aan informatie vergemakkelijkt researchen. Buunk meent dat leren makkelijker en aangenamer wordt dankzij de moderne technologie. Dit vindt zijn oorsprong in het gegeven dat werken met ICT een constructieve bezigheid is. Zoeken, downloaden en bewerken is al een taak op zich.

Dankzij ICT is een radicale onderwijshervorming mogelijk. Onderwijs op afstand, waarbij leerlingen via e-mail in contact staan met de docent, is een mogelijkheid die Buunk reëel acht. Hij ziet het als een wenselijke ontwikkeling. De huidige onderwijsmethodes en organisaties zijn verre van modern en niet toegesneden op de beste resultaten. Iedere leerling krijgt op school dezelfde informatie toegediend, maar dat wil niet zeggen dat hij daadwerkelijk daarvan veel opsteekt. Eenheidsworst maakt van het onderwijs een saai, log en achterhaald instituut. Leerlingen moeten een eigen onderwijsroute uit kunnen tekenen en in hun eigen tempo en niveau een diploma behalen. Dit is volgens Buunk mogelijk door de innovatieve ICT-ontwikkelingen want het is dan immers mogelijk dat leerlingen zich interactief verdiepen in onderwerpen waarbij ze meer opsteken dan in een klaslokaal.

Naast de speculaties op het vlak van onderwijs biedt Buunks boek uiteenzettingen over de technologische toekomst in haar totaliteit. Hij geeft toe dat het bij gissen blijft. “De technologische ontwikkelingen, en in hun kielzog economische, educatieve en politieke ontwikkelingen, gaan momenteel zo snel dat we niet kunnen voorzien waar deze ontwikkelingen op de wat langere termijn toe leiden.” Het probleem is dat de snelheid waarmee de technologie zich ontwikkelt, niet bij te benen valt. Het is dan ook lastig de consequenties te overzien. Het ultieme horrorscenario voor Buunk is dat computers zo geavanceerd worden dat ze zelfbewust worden: AEr kan een tijd aanbreken dat computers zo intelligent zijn dat ze zichzelf gaan reproduceren en zelfs verbeteren. Misschien roeien ze de menselijke soort uit als een lastig en overbodig insect.” Of het ooit zover zal komen blijft de vraag, maar het feit dat cyberspace een illustere rol speelt in de toekomst staat voor Buunk vast. Met name het onderwijs zal worden getekend door de technologische ontwikkelingen. “Het onderwijs zal veranderen in cyberwijs en ouders, docenten en zeker de hedendaagse jeugd moet (cyber)wijs worden.”

Cyberwijs: onderwijs, ICT, toekomst, door Piet Buunk, uitg. Klement, Kampen 2002, 173 blz, i16,50

Relevante berichten

Voordoen
Voordoen
Onderwijs

Voordoen

Op de middelbare school had ik een geschiedenisleraar die graag dreigde: ‘I’m going to kick you under the bottom!’ Veel meer herinner ik me niet van zijn lessen en hij voegde nooit de daad bij het woord. Dat was anders voor de zenleerling Shui-lao, die een flinke schop onder de… Read More

Lees meer
Wanneer polarisatie de klas bereikt
Wanneer polarisatie de klas bereikt
Onderwijs
Voor leden

Wanneer polarisatie de klas bereikt

Het klaslokaal zou een veilige plek moeten zijn om te oefenen met vrije meningsvorming. Maar spanningen uit de samenleving dringen er steeds dieper in door. Staat de vrijheid van meningsuiting er onder druk? Op 16 oktober vorig jaar werd Samuel Paty, docent maatschappijleer en geschiedenis, ’s middags op straat in… Read More

Lees meer
‘Filosofieles moet niet alleen iets voor de Randstad zijn, of de elite’
‘Filosofieles moet niet alleen iets voor de Randstad zijn, of de elite’
Onderwijs

‘Filosofieles moet niet alleen iets voor de Randstad zijn, of de elite’

‘Filosofieonderwijs is van levensbelang, ook op het Groningse platteland’, zegt filosoof Eva-Anne Le Coultre. Met geld van het project Toukomst (Gronings voor toekomst) wil zij ervoor zorgen dat alle Groningse leerlingen filosofieles krijgen – en niet alleen havisten en vwo’ers, maar ook vmbo’ers.  Filosofieles is hip, ziet filosoof Eva-Anne Le… Read More

Lees meer
‘Het is tijd voor een nieuwe universiteit’
‘Het is tijd voor een nieuwe universiteit’
Leiderschap

‘Het is tijd voor een nieuwe universiteit’

De Nederlandse wetenschap verkeert in crisis, stelt filosoof Ingrid Robeyns. Ze schreef met anderen een pamflet. Waar is de ‘vrijplaats van belangeloze nieuwsgierigheid’ gebleven? Ingrid Robeyns, hoogleraar ethiek aan de Universiteit Utrecht, heeft er de afgelopen jaren een beroep bij gekregen: activist en lobbyist. De Nederlandse wetenschap verkeert in crisis,… Read More

Lees meer