Log in

Wachtwoord vergeten?

Word lid Log in Contact

Filosofie.nl

FM nr. 1/2019

Close Reading Foucault: Seks leert ons wie we zijn

Sophie van Balen
Schrijver en filosoof

Al eeuwenlang zijn we bezeten door seks, analyseert Michel Foucault in zijn net opnieuw vertaalde Geschiedenis van de seksualiteit.

Wie enige simplificering of rigiditeit bespeurt in het #MeToo-debat, maar de formuleringen ontbeert om dit te zeggen zonder als een botte zak over te komen, moet zeker de nieuwe vertaling van Geschiedenis van de seksualiteit eens ter hand – en ter harte – nemen. In dit canonieke werk breekt de Franse filosoof Michel Foucault met het idee dat seks binnen de ‘Joods-christelijke’ morele traditie lange tijd onderdrukt is geweest tot aan zijn bevrijding in de twintigste eeuw. Hij laat zien dat we juist al eeuwenlang met seks in de weer waren. Voortdurend werden we aangemoedigd om er over te spreken. We waren bezeten door een ‘wil tot weten’, alle seksuele handelingen werden voortdurend geclassificeerd. Zo leerde seks ons ook wie wij waren. Waarom, vraagt Foucault zich af, zijn we ‘aan de seks gaan vragen wat we zijn’?

Contradictoir aan de theorie van de onderdrukte of verboden seks schetst Foucault de moderne westerse geschiedenis als een aanzwellend koor aan discoursen over seks, lust en verlangen. Seks is hét geheim bij uitstek waarover we maar niet ophouden. Het gebod tot bekennen dat vorm kreeg in de katholieke biecht is verspreid naar (onder andere) de therapeutische setting, waar de klinische taal van de wetenschap het discours van zonde en eindigheid vervangt. Spreken, luisteren, observeren, interpreteren en kennis vergaren uit het opgetekende, ontwikkelden zich tot een scientia sexualis. Seks betreedt het terrein van de kennis, van waar en onwaar.

Verder lezen?

In een tijd waarin autoriteit, waarheid en het publieke debat onder druk staan kan filosofie met heldere analyses richting geven. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar € 4,99 per maand. U krijgt daarmee toegang tot alle artikelen uit Filosofie Magazine en Wijsgerig Perspectief plus exclusieve achtergrondartikelen, interviews en portretten. Of bestel de losse editie na.

InloggenLid Worden