Basic Human is een taal die bestaat uit niet meer dan vijfenzestig woorden. Het zijn de bouwstenen die in alle menselijke talen ter wereld voorkomen. Ik, jij, mens. Groot, klein. Leven, dood. Voor, na, niet, want.
Ik was op zoek naar filosofische ideeën over ervaring. Voor ik het wist tuimelde ik in een konijnenhol van filosofen die ervaring beschrijven als een hersenproces, min of meer gelijk aan bewustzijn. Het voelen van pijn en het zien van rood gelden daarbij als favoriete voorbeelden. Dat leidt vrij snel tot de vraag of computers dat ook kunnen. Ik vroeg me ondertussen af hoe het geleefde leven van deze heren eruitzag.
Dat deed Anna Wierzbicka ongetwijfeld ook. Zij zette de afgelopen decennia Basic Human, officieel ‘Natural Semantic Metalanguage’ geheten, op de kaart. Het idee dat ervaring en bewustzijn processen zijn in de hersenen, noemt ze ‘conceptueel Engels’, oftewel Angelsaksisch filosofenjargon. Mensen doen en denken, voelen, zeggen, weten. Uit experimenteel filosofisch onderzoek blijkt bovendien dat ook Engelstaligen het woord ‘ervaring’ vrijwel nooit gebruiken in de zin van mentale voorstelling.
Vooraanstaande filosofen spreken graag over het zogenoemde hard problem van bewustzijn: de vraag hoe het kan dat hersenprocessen tot de geleefde ervaring leiden. Gezien vanuit Basic Human is dat niet meer dan een lokale woordenwisseling zonder enige betekenis voor de rest van de wereld. Au!
Even tussendoor …
Meer columns lezen van Miriam Rasch? Schrijf je in voor de gratis nieuwsbrief:
