Home Liefde Weekendlijstje: homoseksualiteit, gender en identiteit
Liefde

Weekendlijstje: homoseksualiteit, gender en identiteit

Door Andrea Reuvers op 07 augustus 2020

Weekendlijstje: homoseksualiteit, gender en identiteit

Dit artikel krijgt u van ons cadeau

Wilt u onbeperkt toegang tot de artikelen op Filosofie.nl? U bent al abonnee vanaf €4,99 per maand. Sluit hier een abonnement af en u heeft direct toegang.

De Canal Parade, die vorige week in Amsterdam zou plaatsvinden, kon niet doorgaan in de anderhalvemetersamenleving. Om toch de boodschap van de lhbti+’ers uit te dragen zetten we hier enkele filosofen in het zonnetje die schreven over of worstelden met homoseksualiteit, gender en identiteit.

Charles Hupperts (1951)

In De macht van Eros schrijft Charles Hupperts over de homo-erotische aspecten van de Griekse samenleving in de tijd van Socrates en Plato. In de Oudheid was de wereldstad Athene haar tijd in één opzicht honderden jaren vooruit: openlijke homoseksualiteit werd er normaal gevonden. Met de opkomst van het christendom verdween deze kennis en openheid voor eeuwen ‘in de kast’. In de negentiende eeuw werd de deur naar homoseksualiteit weer op een kier gezet, en herleefde de interesse in ‘ruimdenkende werken’ zoals het Symposium van Plato.

Simone de Beauvoir (1908 – 1986)

Het verschil tussen man en vrouw is niet natuurlijk bepaald, maar aangeleerd, schrijft De Beauvoir in De Tweede Sekse (1949). In dit werk beschrijft de feministe de klassieke rolverdeling en de tweederangs plaats die de vrouw inneemt in de maatschappij in de eerste helft van de twintigste eeuw.

Anno 2020 wordt vrouw in theorie beschouwd als gelijkwaardig aan de man – althans, in Nederland – maar de praktijk wijst uit dat er nog altijd werk aan de winkel is. De Beauvoir laat ons nadenken over identiteitsvragen en vragen over rolverdeling.

Lees hier meer over De Beauvoir. 

Alan Turing (1912 – 1954)

Tot 1967 was homoseksualiteit in Engeland illegaal. Toen Alan Turing, Britse wiskundige en uitvinder van de Turing Machine, een mechanisme dat (zelf) symbolen manipuleert, in 1952 aangifte deed van een inbraak werd zijn seksuele geaardheid bekend bij de politie. Dit leidde tot zijn arrestatie. Een zware depressie zorgde ervoor dat hij zijn eigen leven nam. 

Nog steeds levert de Turing Machine discussies op over de vraag ‘kunnen machines denken?’ 

Michel Foucault (1926 – 1984)

Politiek filosoof Michel Foucault worstelde met zijn seksuele geaardheid. In zijn werk focust hij zich op de moderne verhouding van de mens tot homoseksualiteit en seksualiteit in het algemeen. Dé klassieker van zijn hand, De geschiedenis van de seksualiteit, verscheen in 2018 in een moderne vertaling bij Boom. In dit werk zijn we getuige van een omwenteling in zijn denken, waarbij een analyse van machtsstructuren gaandeweg wordt aangevuld met bestaansesthetica.

Lees hier meer over Michel Foucault.

 Judith Butler (1956)

Als toonaangevende feministe beweegt Judith Butler zich in het genderdebat. De sociale werkelijkheid, stelt Butler, is niet gegeven, maar wordt gecreëerd in taal, gebaar en teken. In onze taal liggen de machtsstructuren van de sociale werkelijkheid als het ware al besloten. Hoe moeten we hiermee omgaan? Hebben we wel de vrijheid om onze eigen identiteit vorm te geven?

Filosofen Annemie Halsema en Karen Vintges lieten zich door Butler inspireren. De vraag wie we zijn gaat vaak gepaard met de vraag wie we moeten zijn. Onze identiteit – man of vrouw, homo of hetero en alles daartussenin en daaromheen – wordt dus niet door onszelf gekozen, maar ons van buitenaf opgelegd. Op welke manier kunnen we kijken naar onze eigen identiteit?

Lees hier meer over Judith Butler en hier over de ideeën van Halsema en Vintges over identiteit.

Relevante berichten

Filosofie is makkelijker als je denkt: Liefde
Filosofie is makkelijker als je denkt: Liefde
Liefde
Voor leden

Filosofie is makkelijker als je denkt: Liefde

Filosofie Magazine hecht evenveel waarde aan het denkwerk dat al door oude denkers werd verricht als aan het zelf leren denken. We leren iets door iets na te doen. Zo leren we ook denken door het nádenken van de grote denkers. Maar hoe goed nadenken ook is, zelf denken is het beste. Zeker in een tijd waarin van iedereen wordt verwacht zelf bronnen te kunnen checken en een eigen mening te kunnen vormen. In ons katern ‘Filosofie is makkelijker als je denkt’ helpen we u nog beter op weg in het zelf leren denken.

Lees meer
‘In de liefde besteden we steeds meer uit aan algoritmes’
‘In de liefde besteden we steeds meer uit aan algoritmes’
Liefde

‘In de liefde besteden we steeds meer uit aan algoritmes’

Met een bluetooth-seksspeeltje kun je relaties onderhouden op afstand. En dating-apps maken de zoektocht naar een partner minder kwetsbaar. Toch kunnen we volgens antropoloog Roanne van Voorst de toekomst van de liefde niet zomaar aan de technologie overlaten.

Lees meer
Charles Pépin: ‘Het bestaan draait erom de ander te ontmoeten’
Charles Pépin: ‘Het bestaan draait erom de ander te ontmoeten’
Liefde

Charles Pépin: ‘Het bestaan draait erom de ander te ontmoeten’

Wij mensen leren onszelf alleen kennen in de confrontatie met de ander, stelt de Franse filosoof Charles Pépin in zijn nieuwe boek De ontmoeting. Een filosofie. Iemand ontmoeten betekent volgens hem dat je met andere ogen naar de wereld leert kijken zonder jezelf te verliezen. Dit is nodig voor echte liefde, maar ook voor een goed functionerende democratie: ‘Een democratie is een systeem waarin we de ander proberen te ontmoeten. Helaas weten we allemaal dat dit project gefaald heeft.’

Lees meer
Paul Verhaeghe: ‘We willen versmelten en losbreken’
Paul Verhaeghe: ‘We willen versmelten en losbreken’
Liefde

Paul Verhaeghe: ‘We willen versmelten en losbreken’

De Vlaamse psycholoog en psychoanalyticus Paul Verhaeghe (1955) schreef het essay Intieme vreemden ter gelegenheid van de Maand van de Filosofie. Intimiteit is volgens hem ongrijpbaar, omdat ze zo verscheurend is: we willen opgaan in de ander en tegelijkertijd zijn we bang om opgeslokt te worden in naam van de liefde.

Lees meer