Log in

Wachtwoord vergeten?

Word lid Log in Contact

Filosofie.nl

Filosofie Magazine nr. 2/2021

Verlicht pessimisme

Lodewijk Verduin

Net als andere verlichtingsdenkers pleitte Voltaire voor redelijkheid. Optimistisch over wat die oplevert was hij niet.

Volgens Paul Pelckmans (1953), emeritus hoogleraar Franse literatuur aan de Universiteit Antwerpen, is Candide, ou l’optimisme (1759) van Voltaire tot op heden het meest gedrukte verhaal in Frankrijk – nou ja, na Le Petit Prince (1943) dan. Blijkbaar heeft deze ‘filosofische vertelling’ van Voltaire (schrijversnaam van François-Marie Arouet, 1694-1778) lezers nog altijd iets nieuws te vertellen.

De bijzondere houdbaarheid van die klassieke tekst zou op zich al een aardig onderwerp voor een boek zijn, maar Pelckmans stelt zich iets anders ten doel in Op wereldreis met Voltaire. Filosofen en Frankrijk in de achttiende eeuw. Dit essay neemt Candide namelijk als een ‘concrete casus’ om het over de bredere levensbeschouwelijke stroming van het verlichtingsdenken te hebben. Voltaire is volgens Pelckmans een sleutel­figuur binnen deze traditie, en zijn werk zou daarom inzicht kunnen bieden in de filosofische ontwikkelingen van die tijd: ‘De auteur van Candide was van Londen tot Sint-Petersburg de ongekroonde koning van de Europese Verlichting en kan ons duidelijker dan wie ook vertellen waar het die Verlichting echt om te doen was.’

Verder lezen?

In een tijd waarin autoriteit, waarheid en het publieke debat onder druk staan kan filosofie met heldere analyses richting geven. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar € 4,99 per maand. U krijgt daarmee toegang tot alle artikelen uit Filosofie Magazine en Wijsgerig Perspectief plus exclusieve achtergrondartikelen, interviews en portretten. Of bestel de losse editie na.

InloggenLid Worden