Home Waanzin Paul Moyaert: ‘Waanzin is geen defect dat hersteld moet worden’
Waanzin

Paul Moyaert: ‘Waanzin is geen defect dat hersteld moet worden’

Door Lianne Tijhaar op 10 augustus 2017

Paul Moyaert: ‘Waanzin is geen defect dat hersteld moet worden’
Cover van 09-2017
09-2017 Filosofie magazine Lees het magazine

Wat kunnen we leren van waanzinnigen als we hen niet langer zien als een verzameling defecten om te genezen? Filosoof en psychoanalyticus Paul Moyaert kijkt liever naar wat iemand wél kan.

Op de gesloten psychiatrische afdeling waar filosoof Paul Moyaert zijn alternatieve dienstplicht vervulde, stond elke week een vrouw krijsend aan de deur. Ze vertikte het om naar creatieve therapie te gaan. Elke poging om erover te praten mondde uit in oorverdovend gegil. De eerste gedachten van de jonge Moyaert: dit trek ik niet, ik ben hier weg. Toch kwam hij terug. Hij nam haar in therapie en ze krabbelde op. Ze ging weer naar buiten en waggelde door het park. Toen dacht hij dat het gewoonweg wat gekke bewegingen waren. Nu ziet hij het als een manier om gezond te zijn ín de waanzin.

Tekst loopt door onder afbeelding

Fotografie: Martin Dijkstra

Want in de daaropvolgende dertig jaar ontwikkelde de Belgisch filosoof een ander begrip van gezondheid. De dominante opvatting van gezondheid luidt dat we iemand genezen van zijn ziekte, zodat hij weer in het dagelijks leven functioneert. Met zijn nieuwste boek verzet Moyaert zich tegen deze gedachte. ‘Normaliteit bestaat niet. Ieder mens is een kruispunt van probleemvelden. Gezondheid draait niet om het onderdrukken van die problematieken, maar om het vinden van een manier om daarmee om te gaan.’

Dienstplicht op een gesloten afdeling. Hoe ging dat?
‘Het was op de eerste verdieping van een reusachtig gebouw. Ik kom daar binnen. Een weeë geur. Mensen lagen op de grond en bonkten met hun hoofd tegen de vloer. Zat daar een verpleegster rustig te breien. Ik dacht: ik kan dit niet. Ik had wel theoretische kennis – tijdens mijn studie filosofie had ik veel Freud gelezen –, maar weten en zien is een wereld van verschil. Mensen die getekend waren door het leven en het lijden kwamen naar mij toe. Ik moest iemand in bad doen. In bad doen! Dat gekrijs… Toch kwam ik de volgende dag weer terug. En de dag erop weer.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Relevante berichten

Waanzin
Voor leden

Jonge Denkers: Bedenk je eigen ‘normaal’, maar respecteer altijd de ander

Wie is hier nou gek? – Jonge Denkers over waanzin   Jonge Denkers noemen we ze: scholieren die uitblinken in het vak filosofie. Een aantal van hen schreef op ons verzoek een essay over waanzin. De beste essays staan hieronder. Wat normaal is, bepaal jij zelf. Tegelijk… Read More

Lees meer
Karlijn Roex: ‘Alle burgers zijn surveillanten geworden van politie en Justitie’
Karlijn Roex: ‘Alle burgers zijn surveillanten geworden van politie en Justitie’
Waanzin
Voor leden

Karlijn Roex: ‘Alle burgers zijn surveillanten geworden van politie en Justitie’

Vrijwel dagelijks berichten de media over ‘verwarde personen’. Met dat label ben je de rest van je leven verdacht. Socioloog Karlijn Roex, een van de sprekers tijdens het Waanzinfestival, onderzoekt de groeiende afkeer van het ‘niet-normale’. Ook zijzelf belandde ooit als ‘verwarde’ in de politiecel. Omdat ze haar sleutels kwijt was. Wat… Read More

Lees meer
Lof der zotheid
Lof der zotheid
Waanzin
Voor leden

Lof der zotheid

Waanzin speelt een belangrijke rol in de filosofie. Tussen waanzin en genialiteit zit een dunne scheidslijn, betoogt Schopenhauer. Volgens anderen wordt ons verstand zonder waanzin een kille, niet-creatieve ‘machine’. Acht filosofen en hun visie op waanzin.   Verstand zonder waanzin is koud en niet-creatief Friedrich Schelling De… Read More

Lees meer
Postuum interview Foucault: ‘Dit meldpunt kadert de verwarde mens in’
Postuum interview Foucault: ‘Dit meldpunt kadert de verwarde mens in’
Waanzin
Voor leden

Postuum interview Foucault: ‘Dit meldpunt kadert de verwarde mens in’

Er komt een landelijk telefoonnummer voor klachten over verwarde personen. Michel Foucault, filosoof van de waanzin, vindt dat een verontrustende ontwikkeling. Tekst loopt door onder afbeelding Illustratie: Berend Vonk Wat vindt u ervan dat burgers verward gedrag straks makkelijker kunnen melden? ‘In de… Read More

Lees meer