Log in

Wachtwoord vergeten?

Word lid Log in Contact

Filosofie.nl

FM nr. 9/2017

Paul Moyaert: ‘Waanzin is geen defect dat hersteld moet worden’

Lianne Tijhaar
Filosoof, schrijver

Wat kunnen we leren van waanzinnigen als we hen niet langer zien als een verzameling defecten om te genezen? Filosoof en psychoanalyticus Paul Moyaert kijkt liever naar wat iemand wél kan.

Op de gesloten psychiatrische afdeling waar filosoof Paul Moyaert zijn alternatieve dienstplicht vervulde, stond elke week een vrouw krijsend aan de deur. Ze vertikte het om naar creatieve therapie te gaan. Elke poging om erover te praten mondde uit in oorverdovend gegil. De eerste gedachten van de jonge Moyaert: dit trek ik niet, ik ben hier weg. Toch kwam hij terug. Hij nam haar in therapie en ze krabbelde op. Ze ging weer naar buiten en waggelde door het park. Toen dacht hij dat het gewoonweg wat gekke bewegingen waren. Nu ziet hij het als een manier om gezond te zijn ín de waanzin.

Tekst loopt door onder afbeelding

Fotografie: Martin Dijkstra

Want in de daaropvolgende dertig jaar ontwikkelde de Belgisch filosoof een ander begrip van gezondheid. De dominante opvatting van gezondheid luidt dat we iemand genezen van zijn ziekte, zodat hij weer in het dagelijks leven functioneert. Met zijn nieuwste boek verzet Moyaert zich tegen deze gedachte. ‘Normaliteit bestaat niet. Ieder mens is een kruispunt van probleemvelden. Gezondheid draait niet om het onderdrukken van die problematieken, maar om het vinden van een manier om daarmee om te gaan.’

Dienstplicht op een gesloten afdeling. Hoe ging dat?
‘Het was op de eerste verdieping van een reusachtig gebouw. Ik kom daar binnen. Een weeë geur. Mensen lagen op de grond en bonkten met hun hoofd tegen de vloer. Zat daar een verpleegster rustig te breien. Ik dacht: ik kan dit niet. Ik had wel theoretische kennis – tijdens mijn studie filosofie had ik veel Freud gelezen –, maar weten en zien is een wereld van verschil. Mensen die getekend waren door het leven en het lijden kwamen naar mij toe. Ik moest iemand in bad doen. In bad doen! Dat gekrijs... Toch kwam ik de volgende dag weer terug. En de dag erop weer.

Verder lezen?

In een tijd waarin autoriteit, waarheid en het publieke debat onder druk staan kan filosofie met heldere analyses richting geven. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar € 4,99 per maand. U krijgt daarmee toegang tot alle artikelen uit Filosofie Magazine en Wijsgerig Perspectief plus exclusieve achtergrondartikelen, interviews en portretten. Of bestel de losse editie na.

InloggenLid Worden