Log in

Wachtwoord vergeten?

Word lid Log in Contact

Filosofie.nl

Filosofie Magazine nr. 11/2020

‘Niemand leeft helemaal alleen’

Hannah Achterbosch

In een samenleving bestaat altijd een spanning tussen individu en maatschappij. Ungesellige Geselligkeit, noemde Immanuel Kant dit kenmerk van menselijke cultuur. Donald Loose, winnaar van de Socratesbeker, analyseert hoe bij Kant de vriendschap het allemaal nog een beetje gezellig houdt.

Tijdens de colleges bespeurt de Belgische filosoof Donald Loose bij zijn studenten nogal eens een negatieve houding tegenover Kant. Diens Kritiek van de zuivere rede zou aan de basis liggen van een dualistisch en technisch wereldbeeld dat ongelijkheden cultiveert en dat leidt bij studenten algauw tot het oordeel dat Kant en zijn Duitse Verlichting aan de basis staan van allerlei hedendaagse ellende. Een enkeling leest daarnaast over Kants ethiek, maar ook deze ‘irreële plichtenleer’ hoeft niet op al te veel goedkeuring te rekenen. ‘Mensen hebben een beetje een hekel aan hem,’ aldus Loose, ‘en dat is niet terecht.’

Toch is Loose’ boek Over vriendschap. De prak­tische filosofie van Kant, waarmee hij ook de Socratesbeker 2020 in de wacht sleepte, niet zomaar een lofrede op Kant. Als je Kant in ere wilt herstellen, dan moet je zijn hele werk kennen, meent Loose. Hij verdiepte zich daarom in kleinere teksten – zoals Kants teksten over religie, politiek en geschiedenis, en notities van Kants colleges – om zo een andere kijk op Kants werk te onderbouwen. Tijdens dat onderzoek stuitte Loose op een telkens terugkerend onderwerp: vriendschap. En de passages over vriendschap, merkte hij, ‘zijn eigenlijk het sluitstuk van zijn oeuvre’.

Verder lezen?

In een tijd waarin autoriteit, waarheid en het publieke debat onder druk staan kan filosofie met heldere analyses richting geven. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar € 4,99 per maand. U krijgt daarmee toegang tot alle artikelen uit Filosofie Magazine en Wijsgerig Perspectief plus exclusieve achtergrondartikelen, interviews en portretten. Of bestel de losse editie na.

InloggenLid Worden