Alleen wie helder denkt, stuit op tegenstrijdigheden. Dat is dus een paradox.
Hoe is het om dood te zijn? Vermoedelijk weet niemand dat. Sommige mensen weten hoe het is om dood te gaan, maar dood zijn is toch echt iets anders. Ik denk dat het nog het meest lijkt op nog niet geboren zijn – dat vind ik een troostrijke gedachte. Laatst keek ik naar een filmpje van de studio-opname van Let It Be van The Beatles. Toen dat werd opgenomen, was ik nog niet geboren. Kan ik zo dus zien hoe het is als ik dood ben? In zekere zin wel. Er zullen na mijn dood waarschijnlijk ook legendarische muzikanten zijn die muziek maken die vrijwel iedereen zal kennen. Verschil is dat ik nu wel naar Let It Be kan luisteren en niet naar die grote hit van een paar jaar na mijn dood. Er gaat voor mij veel moois verloren.
Ik wil niet dood, maar had ik dan al tijdens die opnames van Let It Be geboren willen zijn? Had ik dat mee willen maken? Het was leuk geweest, maar ik denk het eigenlijk niet. Het mooie van nu leven is dat al die waardevolle dingen die vroeger gemaakt zijn er nu al zijn. Er zijn natuurlijk ook dingen vreselijk misgegaan in het verleden en daar hebben we nog steeds last van, maar dat staat mijn genot van alle mooie kunst, muziek en boeken van vroeger niet in de weg. Had ik dan nog later geboren willen worden om dan nog meer muziek te kunnen luisteren? Ik denk het niet, maar ik weet niet zo goed waarom.
Ik weet wel hoe het is als iemand anders dood is. Er is verlies van alles wat ik met diegene nog zou kunnen meemaken. Een gemeenschappelijke toekomst is voorgoed verloren. Verliest de overledene zelf ook die toekomst? Dat zou betekenen dat die toekomst er al was voor het overlijden. Toch kun je verloren tijd niet opnemen in je testament zodat je erfgenamen die gelukkige jaren van de notaris in ontvangst kunnen nemen. Een overledene kan niets bezitten en dus ook niets verliezen. In de woorden van Epicurus: ‘Wanneer wij er zijn is de dood er niet, en wanneer de dood er is zijn wij er niet.’ Maken mensen die iets menen te verliezen bij hun overlijden dan een denkfout? Ik ben bang van wel, maar ik ben niet bang voor de dood.
