Multatuli

Eduard Douwes Dekker, beter bekend als Multatuli (‘ik heb veel (leed) gedragen’), is een van de grootste Nederlandse schrijvers aller tijden. Zijn boek Max Havelaar, of de koffi-veilingen der Nederlandsche Handel-Maatschappy dat de misstanden in Oost-Indië veroordeelt behoort niet alleen tot de wereldliteratuur, maar bracht een ommekeer in het denken over de Nederlandse kolonie teweeg.

Als jongeman vertrekt Multatuli op een schip van zijn vader – die kapitein is – naar Nederlands-Indië. Daar begint hij een carrière als bestuursambtenaar, maar gaandeweg raakt hij verafschuwd door de uitbuiting van de lokale bevolking en ambtenaren die de andere kant opkijken. Na een conflict keert hij terug naar Europa en schrijft in een paar weken tijd de Max Havelaar. Het personage Droogstoppel is het prototype van een inhalige, fantasieloze man die zichzelf zeer godsvruchtig vindt, maar geen oog heeft voor zijn medemens.

‘De roeping van de mens is mens te zijn!’ is Multatuli’s motto en een van de vele aforismen uit de zevendelige reeks Ideeën die hij publiceert. In navolging van Spinoza gelooft hij dat de mens overeenkomstig de wetten van de natuur moet leven, die inherent goed is. Als mensen elkaar regels willen opleggen gaat het mis; vooral religie ziet Multatuli als bron van het kwaad.