Volgens Immanuel Kant (1724-1804) past elke filosofie in 4 vragen: Wat kan ik weten? Wat moet ik doen? Wat mag ik hopen? Wat is de mens?
Wat kan ik weten?
‘Ik heb lang niet geweten wie ik ben. Ik had het gevoel dat ik mezelf moest verstoppen voor de buitenwereld en dat ik iets essentieels van mezelf niet mocht laten zien. Ik heb een chronische ziekte, waardoor ik eigenlijk altijd pijn heb. Ik sprak er nooit over, omdat die ziekte voelde als iets waarvoor ik me moest schamen. Het duurde lang voordat ik durfde te zeggen: dit ben ik en deze ziekte hoort bij mij. Toen ik erover ging praten, liep ik weer tegen een ander probleem aan: je kunt helemaal niet aan me zien dat ik ziek ben. Mijn gezicht is een soort masker. Het verhult een deel van mijn identiteit.
Jasmijn Vermeeren (1996) is kunstenaar en fotograaf. Met fotografie, video en sculpturen reflecteert ze op het leven met een (onzichtbare) beperking.
Voor mijn expositie You Don’t Look Sick, die in de lente van 2026 in FOAM in Amsterdam te zien was, heb ik collages gemaakt van foto’s van mijn gezicht. Ik heb stukken van mijn gezicht uitgeknipt en weer aan elkaar geplakt, maar wel telkens op een andere plek of vanuit een andere hoek. Ook heb ik verschillende foto’s samengevoegd. Met deze collages wil ik laten zien dat mijn zelfbeeld verknipt voelt. Dat komt door de botsing tussen hoe ik mezelf zie en hoe de buitenwereld mij ziet, tussen wie ik ben en hoe ik eruitzie. Het was bevrijdend om mijn gezicht – het masker – te verknippen. Ik kon eindelijk laten zien hoe ik me voelde en hoe ik me verhoud tot hoe ik eruitzie.‘
Wat moet ik doen?
‘Het is essentieel om over ziekte te praten. Een op de vijf mensen heeft een beperking, toch hoor je er maar weinig over. We gaan ervan uit dat iedereen in de maatschappij valide is, maar er zijn veel meer mensen met een beperking dan je denkt. Ik heb hierdoor lang het gevoel gehad dat er iets mis was met mij en dat ik me moest aanpassen, omdat ik de enige was met een beperking in een verder valide wereld. Dat maakte heel eenzaam. Inmiddels weet ik dat het anders zit.’
Wat mag ik hopen?
‘Veel van de werken die ik maak, zijn werken waarvan ik wilde dat ze al bestonden. Ik hoop dat mijn werk ervoor zorgt dat anderen zich gezien voelen. Het is krachtig om jezelf, of iemand die op jou lijkt, in de wereld te zien. Dat geeft het gevoel dat je er mag zijn.’
Wat is de mens?
‘Als ik zeg dat ik een chronische ziekte heb, wordt daar vaak heftig op gereageerd. Ik word anders behandeld, alsof ik niets meer kan of een alien ben. De mens is een wezen dat verhalen maakt. We hebben in de samenleving een verhaal gemaakt over wat het betekent om een beperking te hebben, maar dat verhaal klopt niet altijd. Toch handelen we ernaar. Maar dat we die verhalen samen maken, betekent ook dat we ze samen kunnen veranderen.’
