Home Water

Water

Door René ten Bos op 17 april 2015

In dit eerste hoofdstuk van het boek Water ontraadselt René ten Bos de man die beschouwd wordt als het begin van de filosofie: Thales van Milete. Zoals een Griekse filosoof betaamt, gaat Thales op zoek naar de oerstof, de archè, van alles. Alles bestaat uit water, is zijn conclusie. De filosofische traditie is opmerkelijk negatief over de man uit Milete, dit hoofdstuk is een poging hem in ere te herstellen. Lees hier een voorpublicatie van Water

 

1. Het thaletische water

Midden in de hooglanden van Anatolië, op bijna tweeduizend meter hoogte, ontspringt de grillige Halys. Tegenwoordig noemen de Turken haar de ‘rode rivier’(kizil irmak’). Het is de langste rivier binnen het grensgebied van Turkije. Eerst stroomt ze naar het westen en zuidwesten, dan gaat ze plotsklaps met een spectaculaire bocht naar het noorden en noordoosten om uiteindelijk al meanderend in de Zwarte Zee uit te komen. In de winter valt de Halys bijna droog en in het voorjaar kan ze het smeltwater uit de bergen niet aan en verandert ze in een kolkende en woeste rivier. Scheepvaart is er niet mogelijk, maar de Turken proberen wel waterkrachtenergie aan de rivier te onttrekken.

De Halys was al in de oudheid beroemd omdat ze lange tijd de grens vormde tussen de wereld die de Grieken nog als hun wereld beschouwden, en de wereld van de ‘anderen’. Aan de oevers van deze rivier zou de eerste filosoof, Thales van Milete, een van zijn beroemdste daden hebben verricht. Croesus, in Griekenland alom bewierookt als briljant veldheer, was vastgelopen met zijn troepen omdat hij geen mogelijkheid zag om de woeste Halys over te steken. De nood was hoog, want uit het oosten naderden Perzische soldaten die onder aanvoering van Cyrus stonden. Thales stelde Croesus voor om een kanaal te graven die de kolkende rivier zou opsplitsen in twee smallere en minder woeste stromen die wel doorwaadbaar waren. Op instigatie van de grote geleerde groeven de soldaten van Croesus in de rivier een extra meanderbocht, waardoor de rivier werd opgesplitst en kon worden overgestoken.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Relevante berichten

Een kerk voor het vrije woord
Een kerk voor het vrije woord

Een kerk voor het vrije woord

De Balie opende vorige week zijn deuren als gebedshuis, op grond van een heilig geloof in democratie, de rechtsstaat en de heilzame, bindende werking van cultuur. Waarom zou een cultuur- en debatcentrum zich anno 2022 geen seculiere kerk mogen noemen? We vroegen het Balie-directeur Yoeri Albrecht en Denker des Vaderlands Paul van Tongeren.

Lees meer
Weekendlijstje: Geheimen
Weekendlijstje: Geheimen

Weekendlijstje: Geheimen

Deze week werd duidelijk dat premier Rutte jarenlang eigenhandig sms’jes van zijn oude Nokia verwijderde. De premier heeft naar eigen zeggen “nooit bewust” belangrijke zaken verborgen, maar de oppositie ziet een patroon van het achterhouden van informatie. Naar aanleiding van het sms-debat, dit weekend een lijstje over geheimen.

Lees meer
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Niet-westerse filosofie

Bertrand Russell over ‘het probleem van China’

Toen de Britse filosoof Bertrand Russell een jaar lesgaf in China, raakte hij diep onder de indruk van het land. Vooral het vermogen van de bevolking om gelukkig te zijn raakte hem. Wel maakte hij zich zorgen over de groeiende invloed van het Westen. Is het China gelukt om zijn eigenheid ten opzichte van het Westen te bewaren?

Lees meer
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

S10 staat dit weekend in de finale van het Eurovisie Songfestival. Tijdens een interview bij Matthijs gaat door vertelt ze dat ze zichzelf toestemming heeft gegeven om haar dromen na te jagen en dit avontuur aan te gaan. Het resultaat: meer zelfinzicht en een bijzondere prestatie. Dit weekend een lijstje over durven beginnen, presteren, en jezelf leren kennen.

Lees meer