Home Waarom werd Nietzsche krankzinnig?

Waarom werd Nietzsche krankzinnig?

10 januari 2019

Waarom werd Nietzsche krankzinnig?

De een wijt Nietzsches krankzinnigheid aan zijn radicale filosofie, de ander meent dat die het gevolg was van syfilis. Julian Young dook in de archieven om de ware toedracht te achterhalen.

De begrafenis van Nietzsche verliep niet naar behoren.

‘Op het moment dat ‘Peter Gast’ – een pseudoniem van Heinrich Köselitz – het ultieme vriendengebaar wilde maken door de ogen van zijn overleden vriend Friedrich Nietzsche dicht te drukken, kwamen hij en de andere gasten bij de begrafenis van ‘de grootste filosoof van Duitsland’ tot de macabere ontdekking dat het rechteroog niet sloot. Daar lag Nietzsche dan, in zijn kist, met een halfopen rechteroog naar de aanwezigen te staren, alsof hij gestoord was tijdens zijn middagdutje en zo, korzelig als altijd, weer kon opstaan. Zijn laatste rustplaats vond Nietzsche (1844-1900) in het plaatsje Röcken, onder de rook van Leipzig.’

Deze dood volgde op een lange tijd van ziekte en zwakheid. Van 1889 tot 1900 was Nietzsche niet meer in staat om voor zichzelf te zorgen, laat staan te schrijven.

‘Iedere biograaf van Nietzsche ziet zich geconfronteerd met het feit dat hij een antwoord moet geven op de vraag: was Nietzsche nu krankzinnig of niet, en zo ja, waar werd die gekheid door veroorzaakt en toont die zich ook in diens werk? Een andere grote vraag is: waardoor ontstond de breuk tussen Richard Wagner en Nietzsche? Het opmerkelijke aan Youngs boek is dat hij die twee vragen aan elkaar koppelt, en de wijze waarop hij dit verband legt is al even ongewoon: het draait allemaal om Nietzsches rechteroog.’


Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Relevante berichten

Een kerk voor het vrije woord
Een kerk voor het vrije woord

Een kerk voor het vrije woord

De Balie opende vorige week zijn deuren als gebedshuis, op grond van een heilig geloof in democratie, de rechtsstaat en de heilzame, bindende werking van cultuur. Waarom zou een cultuur- en debatcentrum zich anno 2022 geen seculiere kerk mogen noemen? We vroegen het Balie-directeur Yoeri Albrecht en Denker des Vaderlands Paul van Tongeren.

Lees meer
chronische ziekte
chronische ziekte

Waarom het begrip ‘chronische ziekte’ niet vanzelfsprekend is

Het aantal mensen met een chronische ziekte in Nederland stijgt, stellen onderzoekers. Sanneke de Haan, bijzonder hoogleraar psychiatrie en filosofie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, laat zien waarom het begrip ‘chronische ziekte’ niet zo vanzelfsprekend is als het lijkt.

Lees meer
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Niet-westerse filosofie

Bertrand Russell over ‘het probleem van China’

Toen de Britse filosoof Bertrand Russell een jaar lesgaf in China, raakte hij diep onder de indruk van het land. Vooral het vermogen van de bevolking om gelukkig te zijn raakte hem. Wel maakte hij zich zorgen over de groeiende invloed van het Westen. Is het China gelukt om zijn eigenheid ten opzichte van het Westen te bewaren?

Lees meer
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

S10 staat dit weekend in de finale van het Eurovisie Songfestival. Tijdens een interview bij Matthijs gaat door vertelt ze dat ze zichzelf toestemming heeft gegeven om haar dromen na te jagen en dit avontuur aan te gaan. Het resultaat: meer zelfinzicht en een bijzondere prestatie. Dit weekend een lijstje over durven beginnen, presteren, en jezelf leren kennen.

Lees meer