Home ‘Tot ik ontdekte: ik ben zelf het instrument’

‘Tot ik ontdekte: ik ben zelf het instrument’

Door Carolien van Welij op 25 mei 2020

‘Tot ik ontdekte: ik ben zelf het instrument’
Cover van 06-2020
06-2020 Filosofie magazine Lees het magazine

Dit artikel krijgt u van ons cadeau

Wilt u onbeperkt toegang tot de artikelen op Filosofie.nl? U bent al abonnee vanaf €4,99 per maand. Sluit hier een abonnement af en u heeft direct toegang.

Emily Kocken (57) is kunstenaar en schrijver. Haar laatste roman is De kuur (2017).

‘Het was in Berlijn, in boekhandel Walther König – om de hoek van de Hackescher Markt. Ik zag het boek liggen en wist: dit moet ik hebben. Ik had nog nooit iets van de Franse filosoof Alain Badiou gelezen, maar alleen al de titel greep me: Handbook of Inaesthetics.
In dit boek gaat Badiou in op de relatie tussen filosofie en kunst. Dat sprak mij aan. Ik had jaren eerder conservatorium gedaan, filosofie gestudeerd. Nu wilde ik me bezighouden met kunst en met schrijven – filosofie had ik achter me gelaten. Badiou heeft een instrumentele visie op filosofie. Het denken is een instrument om waarheden te ontsluiten, tegen te spreken, te bevragen – noem maar op.

Als ik Badiou lees, kan ik bij wijze van spreken wel een week kauwen op een zin – alsof je een code moet proberen te kraken. Hij schrijft bijvoorbeeld: “Art is the absolute as subject – it is incarnation.” Dan denk ik: wat bedoel je nou, verdorie? Waarom zeg je dit nu zo? En klopt het wel? Zijn teksten irriteren, en dat is goed.

Badiou laat zien dat een tegenstelling waarde heeft, dat tegengestelde uitspraken allebei waarde hebben. We denken meestal: het is A óf B, je vindt dit óf dat. Ik vind het veel spannender als iets én én is. Op die manier ben ik ook mijn leven gaan inrichten. Ik heb altijd erg geworsteld met de vraag of ik cellist, schrijver of kunstenaar was. Steeds ging ik op zoek naar een nieuwe manier waarop ik me goed kan uitdrukken, een nieuw instrument. Tot ik ontdekte: ik ben zelf het instrument – het begint bij mij allemaal bij het denken. Badiou liet zien dat filosofie bruikbaar is voor kunst – hij bevestigde mijn zoektocht naar de relatie tussen die twee. En dankzij hem ben ik weer meer filosofie gaan lezen.’

Beeld: Maarten Noordijk

Relevante berichten

Weekendlijstje Europa
Weekendlijstje Europa
Politiek

Weekendlijstje Europa

Vorige week stemden Europese regeringsleiders in met het kandidaat-lidmaatschap van Oekraïne en Moldavië. Onder druk van crises zoals de oorlog in Oekraïne, klimaatverandering of de Covid-pandemie kiest Europa vaak voor verdere Europese uitbreiding, samenwerking en integratie. Wat betekent dit voor de Europese identiteit en de rol van Europa in de wereld? In dit weekendlijstje vindt u vijf filosofische artikelen over Europa.

Lees meer
Weekendlijstje Spijt
Weekendlijstje Spijt

Weekendlijstje Spijt

Bij zijn bezoek aan Congo op 8 juni betuigde de Belgische koning Filip spijt voor de Belgische wandaden tijdens de koloniale overheersing. Hoewel officiële excuses ontbraken, werd deze spijtbetuiging geprezen als een stap in de goede richting. Maar kun je wel excuses maken voor iets wat je zelf niet gedaan hebt? Wat betekent spijt hebben eigenlijk en waar dient het voor? In dit weekendlijstje vindt u vijf artikelen over spijt.

Lees meer
Kunstmatige intelligentie
Kunstmatige intelligentie
Bewustzijn

Een zelfbewuste computer is onze favoriete nachtmerrie

Een softwareontwikkelaar van Google veroorzaakte een media-storm door te stellen dat zijn werkgever gebruikmaakt van een zelfbewuste chatbot. Maar is dat wel mogelijk? En wat betekent het dat we computers ontwikkelen die ons kunnen doen geloven dat ze bewust zijn?

Lees meer
Woede
Woede

Weekendlijstje: Woede

Een groep woedende boeren trok afgelopen week naar het huis van minister Van der Wal om hun onvrede te uiten over de nieuwe stikstofmaatregelen van het kabinet. Hoewel er in de maatschappij begrip lijkt te bestaan voor de boosheid bij boeren, klinkt er ook kritiek op de manier waarop zij deze boosheid uiten. Wat is woede, hoe gaan er mee om en kunnen we het positief inzetten? Daarover meer in dit weekendlijstje.  

Lees meer