Home Toeval Toeval misleidt en inspireert
Toeval

Toeval misleidt en inspireert

Door Alexandra van Ditmars op 29 juni 2017

07-2017 Filosofie magazine Lees het magazine

Waarom denken we zo snel dat iets geen toeval kan zijn? Over toeval als misleiding, maar ook over toeval dat ons kan inspireren en tot verwondering kan aanzetten.

Herinnert u zich nog de dag dat paus Benedictus zijn aftreden bekendmaakte, ruim vier jaar geleden? Op die dag pakten donkere wolken zich samen boven het Vaticaan, en werd de Sint-Pieter getroffen door de bliksem. Een Italiaanse persfotograaf legde het moment vast. Zijn foto toont een onheilspellend beeld van een paarszwarte hemel met een ontzagwekkende bliksemschicht, die precies op het moment dat de camera klikt de basiliek raakt. ‘Een teken van boven!’ gonsde het al snel in de straten. Want dit kon toch geen toeval zijn? Dat valt te betwijfelen, staat te lezen in de nieuwe editie van Wijsgerig Perspectief.

Het filosofische kwartaaltijdschrift richt zich ditmaal volledig op het thema ‘toeval’, waar vier lange essays aan gewijd zijn. Over bovenstaand voorbeeld schrijft Jeroen Hopster in het voorwoord dat toeval als toeval herkennen enige oefening vergt. Onze intuïtie fluistert ons bij gebeurtenissen die ogenschijnlijk sporen van ontwerp vertonen al snel in: ‘Dat kán geen toeval zijn.’ ‘Hoe kunnen wij de toevalligheid van een gebeurtenis op waarde schatten, zonder daar meteen een bovennatuurlijke betekenis aan te hechten, of verdekte samenzwering in te herkennen?’ 

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Relevante berichten

Toeval
Voor leden

Ten geleide: Ode aan het toeval

Een kantelpunt in het leven van schrijver Paul Auster was het moment waarop hij, op veertienjarige leeftijd, tijdens een zomerkamp een leeftijdsgenootje door de bliksem geëlektrocuteerd zag worden. ‘Was de bliksem vier seconden later gekomen, dan was ik dood geweest,’ wist Auster. Nadien leefde hij met het besef dat het… Read More

Lees meer
Toeval
Voor leden

Toeval in de politiek

Een bekwame politicus gaat hand in hand met toevalsgodin Fortuna, volgens TOM EIJSBOUTS. Verschillende vormen van toeval spelen een rol in de politiek. Maar is elke vorm even wenselijk? Neem loting: is dat een alternatief voor democratische verkiezingen? Opgedragen aan Jesse Klaver, liefhebber van Machiavelli en winnaar van de… Read More

Lees meer
Een schitterend ongeluk
Een schitterend ongeluk
Toeval
Voor leden

Een schitterend ongeluk

Het had niet veel gescheeld of het heelal was kort na de oerknal weer in elkaar gestort. Hoe toevallig is het dat de condities van het universum lijken te zijn afgestemd op het ontstaan van leven? KLAAS LANDSMAN gaat in op het ‘fine-tuning-probleem’ en de betekenis die wij daaraan toedichten. Read More

Lees meer
Denkfouten: Zinloos toeval
Denkfouten: Zinloos toeval
Denkfouten
Voor leden

Denkfouten: Zinloos toeval

Hoe fragiel het goede leven is, werd gruwelijk onderstreept door de vliegramp van 17 juli jongstleden. Een abusievelijk afgevuurde luchtdoelraket trof 298 inzittenden, op weg naar vakanties, een medische stage, een beroepscongres. Een jong gezin uit Sint-Michielsgestel, een scholier-af die tijdens zijn gap year de wereld rondreisde, een 26-jarige vrouw… Read More

Lees meer