Home Stine Jensen: Nostalgische woede

Stine Jensen: Nostalgische woede

Door Stine Jensen op 31 januari 2017

Cover van 02-2017
02-2017 Filosofie magazine Lees het magazine

Kan woede ontroerend zijn? Reken maar. Ik zag de musical Ciske de Rat en schoot vol bij ‘Krijg toch allemaal de klere’. De musical is een nostalgisch spiegelpaleis. Danny de Munk (1970) speelt de volwassen geworden Ciske de Rat. De kleine Ciske (12 jaar, afwisselend door zeven jongens gespeeld) staat ook op het toneel, en die werd ooit door Danny de Munk vertolkt in de boekverfilming van Ciske de Rat in 1984. Drie keer ervoer ik het onvermijdelijke verstrijken van de tijd: doordat het personage Ciske de Rat een man van middelbare leeftijd is geworden; doordat Danny de Munk ook een grote jongen is geworden; doordat ik meekeek door de ogen van mijn dochter (7), die voor het eerst Ciske de Rat zag, en daardoor werd herinnerd aan hoe ik als kind Ciske de Rat voor het eerst las en op het witte doek zag (12 jaar)

Toen de oude en de jonge Ciske gezamenlijk uitbarstten in hét lied, kwam alles samen. Ik zong het nu hardop mee, net als toen: ‘Krijg toch allemaal de kolere, val voor mij part allemaal dood’; geen ouder die er toen trouwens over mekkerde dat de tekst zou kunnen aanzetten tot haat. Mijn dochter zat ademloos te kijken, naar de musical en naar mama met tranen in haar ogen. Tijdens de pauze vroeg ze om een toelichting. ‘Mama, wat wil hij met allemaal kleren?’ Ik stak van wal. ‘Luister. “Kolere”, dat is geen kleding, maar een ziekte, maar die bestaat niet meer. Kanker en tering wel, en die wens je nu iemand toe.’ De taal van woede kan ook nostalgisch zijn.

‘Zong Ciske – ik bedoel de grote – niet een beetje vals?’ vroeg mijn dochter. 

Ze lette op esthetische zaken als betrof het een auditie van The Voice of Holland, al hadden we – eerlijk is eerlijk – allemaal onze oren even gespitst toen Danny begon: kon hij het nog? De musical was inmiddels een duizelingwekkend filosofisch labyrint geworden over de relatie tussen werkelijkheid en fictie, het verstrijken van de tijd, vergankelijkheid, wat een kleine arme witte jongen boos maakt en hoe hij zich dan uitdrukt, of je de schuld aan je moeder en vader kunt geven als jij een straatschoffie wordt, of tuchthuizen helpen, en of politici acteurs zijn – want Boris van der Ham had zich voortreffelijk vermomd als acteur. 

Gaat dat zien, dit nostalgische spektakel over de boosheid van een kleine witte arme jongen! Net als in de musical is ook hij inmiddels groot geworden, al vinden we zijn schelden niet meer zo schattig. Hij heet nu de boze witte man.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Relevante berichten

Een kerk voor het vrije woord
Een kerk voor het vrije woord

Een kerk voor het vrije woord

De Balie opende vorige week zijn deuren als gebedshuis, op grond van een heilig geloof in democratie, de rechtsstaat en de heilzame, bindende werking van cultuur. Waarom zou een cultuur- en debatcentrum zich anno 2022 geen seculiere kerk mogen noemen? We vroegen het Balie-directeur Yoeri Albrecht en Denker des Vaderlands Paul van Tongeren.

Lees meer
Weekendlijstje: Geheimen
Weekendlijstje: Geheimen

Weekendlijstje: Geheimen

Deze week werd duidelijk dat premier Rutte jarenlang eigenhandig sms’jes van zijn oude Nokia verwijderde. De premier heeft naar eigen zeggen “nooit bewust” belangrijke zaken verborgen, maar de oppositie ziet een patroon van het achterhouden van informatie. Naar aanleiding van het sms-debat, dit weekend een lijstje over geheimen.

Lees meer
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Niet-westerse filosofie

Bertrand Russell over ‘het probleem van China’

Toen de Britse filosoof Bertrand Russell een jaar lesgaf in China, raakte hij diep onder de indruk van het land. Vooral het vermogen van de bevolking om gelukkig te zijn raakte hem. Wel maakte hij zich zorgen over de groeiende invloed van het Westen. Is het China gelukt om zijn eigenheid ten opzichte van het Westen te bewaren?

Lees meer
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

S10 staat dit weekend in de finale van het Eurovisie Songfestival. Tijdens een interview bij Matthijs gaat door vertelt ze dat ze zichzelf toestemming heeft gegeven om haar dromen na te jagen en dit avontuur aan te gaan. Het resultaat: meer zelfinzicht en een bijzondere prestatie. Dit weekend een lijstje over durven beginnen, presteren, en jezelf leren kennen.

Lees meer