Rodante van der Waal wint Hypatiaprijs 2026 met ‘Baas in eigen buik’

Rodante van der Waal heeft met haar boek Baas in eigen buik de Hypatiaprijs gewonnen voor het beste Nederlandstalige filosofieboek dat de afgelopen twee jaar door een vrouw geschreven is. In het essay onderzoekt vroedvrouw en filosoof Van der Waal (1992) hoe rechtvaardig we omgaan met zwangere vrouwen en abortus. Is de feministische leus ‘Baas in eigen buik’ waarheid geworden? Hebben vrouwen zelfbeschikking over hun eigen vruchtbaarheid?

De relatie met je eigen buik is afhankelijk van allerlei zaken buiten jezelf, concludeert Van der Waal in haar boek. Zo hangt er nog steeds een stigma rondom abortus en zijn er nauwelijks betekenisvolle voorbeelden daarvan te vinden in film, literatuur en andere populaire cultuur. Ook worden zwangere vrouwen vaak beschouwd als een soort omhulsel rond het kind, waardoor er nog steeds grensoverschrijdende behandelingen en andere vormen van geweld plaatsvinden in de geboortezorg. Maar zelfbeschikking over je eigen vruchtbaarheid betekent niet dat je er als zwangere vrouw alleen voor staat, aldus Van der Waal: je bent altijd afhankelijk van zorgzame anderen.

De jury van de Hypatiaprijs noemt Baas in eigen buik in haar rapport ‘een volstrekt originele, radicale interventie in debatten over voortplantingspraktijken’. ‘De combinatie van filosofische diepgang en publieke urgentie is uitzonderlijk.’ Van der Waal is een sage femme, schrijft de jury. ‘Letterlijk vertaald betekent dat “een wijze vrouw” en dat is ze ook, maar voor de Fransen is een sage femme een vroedvrouw.’

De prijs werd op zaterdag 10 oktober 2026 uitgereikt in literair theater Perdu in Amsterdam. De andere genomineerden waren Lieke Asma met Blinde vlekken, Suzanne Biewinga met Ouder worden als ervaring, Kristien Hens met Denken met microben en Wytske Versteeg met Waar. De Hypatiaprijs is een initiatief van de Society for Women* in Philosophy (SWIP) en heeft als doel een podium te bieden aan alle vrouwen, non-binaire personen en seksuele minderheden in de filosofie in Nederland en Vlaanderen. De prijs is vernoemd naar de Griekse filosoof, wiskundige en astronoom Hypatia (ca. 355-415), tegenwoordig een boegbeeld van het feminisme.

De jury van de Hypatiaprijs bestond dit jaar uit Tanny Dobbelaar, Khadija al Mourabit, Grâce Ndjako, Sophie Withaeckx, Yula van Nederveen Meerkerk, Kim Visser en Jenny Slatman (voorzitter).

Baas in eigen buik. Een essay over reproductieve rechtvaardigheid
Rodante van der Waal
Nijgh & Van Ditmar
272 blz.
€ 17,50