Home Nabijheid

Nabijheid

Door Coen Simon op 26 mei 2020

Nabijheid
Cover van 06-2020
06-2020 Filosofie magazine Lees het magazine

Dit artikel krijgt u van ons cadeau

Wilt u onbeperkt toegang tot de artikelen op Filosofie.nl? U bent al abonnee vanaf €4,99 per maand. Sluit hier een abonnement af en u heeft direct toegang.

In de twintig jaar dat ik in Groningen woon zijn er verschillende plannen voor een supersnelle treinverbinding afgeschoten. Op dit moment bestaat er een plan waarmee de reistijd gehalveerd wordt: in een uurtje roetsj je van Amsterdam naar Groningen. Ik hoop dat ook dit plan het niet haalt. Een van de redenen waarom er niets boven Groningen gaat, is omdat we hier zo moeilijk bereikbaar zijn. Lekker rustig.

Sinds kort kijken vast meer mensen anders tegen bewegingsvrijheid aan. Toen met de lockdown de files zich hadden verplaatst van knooppunt Hoevelaken naar een gemoedelijke rij op de stoep voor de Action, toen er een dolfijn de Amsterdamse grachten inzwom, toen alle vliegtuigstrepen uit de blauwe lucht verdwenen, toen ging het in elk geval even door mij heen: wie weet is de mens er nu wel klaar mee om zo hypermobiel te zijn. Maar ja, terwijl ik dat dacht verschenen er ‘s nachts aan de heldere hemel kleine files van lichtgevende satellietjes.

‘Is de mens nu echt klaar met hypermobiel zijn?’

Elon Musk lanceerde ze met zestig tegelijk voor zijn Starlink-project, een netwerk dat met duizenden satellieten mondiale internettoegang wil garanderen. Dat klinkt mooi, want betaalbare wereldwijde wifi zou ieders mobiliteit moeten vergroten. Ook van hen die daar om economische of politieke redenen nu van zijn uitgesloten. Maar gaat deze nieuwe mobiliteit echt aan onze bewegingsvrijheid bijdragen?

Alies Pegtel schrijft in het dossier van dit nummer over de miljoenen migranten die weliswaar via de smartphone in contact met hun familie staan, maar intussen zijn veroordeeld tot de meest onbarmhartige verblijfplaatsen in de wereld. Wanneer wordt hun lockdown versoepeld?

‘Het haastige opheffen van alle afstanden brengt geen nabijheid,’ waarschuwde Martin Heidegger in 1954 – nog voor het internet. En hoewel online vergaderen, thuisscholen en vrijmibeeldborrelen soms onverwacht effectief en makkelijk blijken, is ook wel duidelijk geworden dat contact met altijd een scherm ertussen ten koste van nabijheid gaat.

Ik ben heel benieuwd welke kant we op bewegen na de coronacrisis. Zoeken we de nabijheid van A tot B dichter bij huis, of blijven we ons mondiaal supersnel bewegen van A tot A?

Relevante berichten

Weekendlijstje Europa
Weekendlijstje Europa
Politiek

Weekendlijstje Europa

Vorige week stemden Europese regeringsleiders in met het kandidaat-lidmaatschap van Oekraïne en Moldavië. Onder druk van crises zoals de oorlog in Oekraïne, klimaatverandering of de Covid-pandemie kiest Europa vaak voor verdere Europese uitbreiding, samenwerking en integratie. Wat betekent dit voor de Europese identiteit en de rol van Europa in de wereld? In dit weekendlijstje vindt u vijf filosofische artikelen over Europa.

Lees meer
Weekendlijstje Spijt
Weekendlijstje Spijt

Weekendlijstje Spijt

Bij zijn bezoek aan Congo op 8 juni betuigde de Belgische koning Filip spijt voor de Belgische wandaden tijdens de koloniale overheersing. Hoewel officiële excuses ontbraken, werd deze spijtbetuiging geprezen als een stap in de goede richting. Maar kun je wel excuses maken voor iets wat je zelf niet gedaan hebt? Wat betekent spijt hebben eigenlijk en waar dient het voor? In dit weekendlijstje vindt u vijf artikelen over spijt.

Lees meer
Kunstmatige intelligentie
Kunstmatige intelligentie
Bewustzijn

Een zelfbewuste computer is onze favoriete nachtmerrie

Een softwareontwikkelaar van Google veroorzaakte een media-storm door te stellen dat zijn werkgever gebruikmaakt van een zelfbewuste chatbot. Maar is dat wel mogelijk? En wat betekent het dat we computers ontwikkelen die ons kunnen doen geloven dat ze bewust zijn?

Lees meer
Woede
Woede

Weekendlijstje: Woede

Een groep woedende boeren trok afgelopen week naar het huis van minister Van der Wal om hun onvrede te uiten over de nieuwe stikstofmaatregelen van het kabinet. Hoewel er in de maatschappij begrip lijkt te bestaan voor de boosheid bij boeren, klinkt er ook kritiek op de manier waarop zij deze boosheid uiten. Wat is woede, hoe gaan er mee om en kunnen we het positief inzetten? Daarover meer in dit weekendlijstje.  

Lees meer