Filosofie is ook makkelijker als je leest. Goed leest. Filosofische bronteksten zijn niet altijd even makkelijk te begrijpen. Daarom helpen we je in een close reading op weg met extra context en commentaar bij deze tekst van Aristoteles over de rede.
Heeft de natuur de mens dan geen eigen taak*1 toebedeeld? (…)
Wat kan die taak dan wel zijn? Het leven blijkbaar niet, want het komt zelfs aan planten toe, terwijl wij nu juist op zoek zijn naar wat specifiek is voor de mens. Wij moeten de vitale functies van voeding en groei dus uitsluiten. Daarop volgt een niveau van leven dat gekenmerkt wordt door zintuiglijke waarneming. Ook dat lijkt de mens gemeen te hebben met een paard, een rund en alle andere dieren. Wat dus overblijft is een leven dat men actief kan noemen, het leven van het rationele deel van de ziel*2. In het rationele deel van de ziel kan men een onderscheid maken tussen het element dat aan de rede gehoorzaamt en het element dat de rede bezit en de denkfunctie uitoefent. (…)
Als de eigen functie van de mens dan bestaat uit een activiteit van de ziel die zich volgens de rede of althans niet zonder haar voltrekt; en als wij stellen dat de functie van X en van een goede X identiek qua soort is – zoals bijvoorbeeld de functie van een citerspeler en die van een goede citerspeler (…); als we de functie van de mens definiëren als een vorm van leven, en als dit leven bestaat uit een activiteit van de ziel, namelijk uit handelingen die met de rede verbonden zijn*3; als de functie van een voortreffelijk mens bestaat uit de juiste en edele beoefening van die activiteit; en als elke activiteit goed wordt beoefend als de beoefening ervan in overeenstemming is met haar voortreffelijkheid, welnu, als dat zo is, bestaat het goed van de mens in de activiteit van de ziel overeenkomstig haar voortreffelijkheid*4.
Ethica
Aristoteles
vert. Christine Pannier en Jean Verhaege
Historische Uitgeverij
360 blz.
€ 40,-
