Log in

Wachtwoord vergeten?

Word lid Log in Contact

Filosofie.nl

Filosofie Magazine nr. 10/2021

‘Je moet luisteren naar wat je niet verstaat’

Florentijn van Rootselaar
Filosoof, journalist, schrijver

Met het internationaler worden van de wereld wordt er veel van ons taalvermogen gevraagd. Twee gelauwerde vertalers reflecteren op de vraag wat er met de betekenis van een tekst gebeurt in de vele vertalingen die een cultuur rijk is. ‘Je moet er vertrouwen in hebben dat je de ander kunt leren kennen.’

Beeld Pauline Cremer

De ophef rond de Nederlandse vertaling van Amanda Gormans ‘The Hill We Climb’ ging natuurlijk in de eerste plaats over kleur en niet over taal. Toen de Nederlandse schrijver Marieke Lucas Rijneveld de opdracht kreeg om het gedicht te vertalen dat Gorman voordroeg bij de inauguratie van de Amerikaanse president Joe Biden, ging het debat over de vraag of een witte vertaler wel het werk kon vertalen van een spoken word artist van kleur.

Toch zien we dat in veel hedendaagse debatten onze taalgevoeligheid wordt aangesproken, niet alleen in diversiteitskwesties waar zogenoemd woke taalgebruik wordt verwacht of juist veracht, maar ook omdat het juiste woord in het alledaagse digitale leven een prominente rol speelt. En met de toenemende internationalisering van onderwijs en economie lijkt het een goed moment om eens professionele vertalers aan het woord te laten over de vraag wat er met betekenis kan gebeuren tijdens het proces van vertalen. Aan het woord komen twee gelauwerde vertalers: Bas Belleman, de kersverse winnaar van de Filter-vertaalprijs voor zijn vertaling van Shakespeares sonnetten, en Jabik Veenbaas, die onder meer de drie kritieken van Immanuel Kant vertaalde, samen met Willem Visser (met wie hij in 2010 eveneens de Filter-vertaalprijs won).

Over de kwestie-Gorman denken ze eensgezind. In de woorden van Belleman: ‘Als je een vierhonderd jaar oude dichter als Shakespeare kunt vertalen, dan kun je dat ook met Gorman doen. Maar de vraag is vervolgens wel: aan wie geef je deze opdracht, aan wie geef je daarmee een podium? Dan is het in dit geval niet vanzelfsprekend om die kans aan een witte vertaler te geven.’

Verder lezen?

In een tijd waarin autoriteit, waarheid en het publieke debat onder druk staan kan filosofie met heldere analyses richting geven. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar € 4,99 per maand. U krijgt daarmee toegang tot alle artikelen uit Filosofie Magazine en Wijsgerig Perspectief plus exclusieve achtergrondartikelen, interviews en portretten. Of bestel de losse editie na.

InloggenLid Worden