Home Het Experiment: Waarom we maar blijven roken

Het Experiment: Waarom we maar blijven roken

Door Carolien van Welij op 29 maart 2017

Het Experiment: Waarom we maar blijven roken
Cover van 04-2017
04-2017 Filosofie magazine Lees het magazine

De overheid wil dat we een autogordel dragen, stoppen met roken of gezonder eten. Maar dit soort gedrag veranderen gaat langzaam.


Illustratie: Bas van der Schot

Experiment
In de jaren vijftig was het aantal verkeersdoden in de VS enorm. Vijftien jaar later maakte slechts 11 procent van de automobilisten gebruik van de autogordel.

‘Het duurde decennia voordat een ruime meerderheid een gordel droeg’, vertelt empirisch ethicus Willemine Willems. ‘Automobilisten kenden het gevaar van rijden zonder gordel. Met een kleine handeling konden ze hun leven veiliger maken, en toch deden ze dat niet. Wat je hier ziet gebeuren is dat verschillende morele werelden botsen. Er bestaat niet één rationele beslissing, maar meerdere. Door een gordel te dragen communiceerde je bijvoorbeeld wantrouwen naar de bestuurder. Voor een beleidsmaker die alleen naar cijfers van dodenaantallen kijkt, is het onbegrijpelijk dat mensen geen riem dragen. Maar die cijfers zijn maar één visie om tot een beleid te komen.

Die botsing van verschillende morele werelden zie ik ook terug in de gezondheidszorg. Om kosten te besparen kunnen huisartsen in Maastricht patiënten doorverwijzen naar goedkopere stadspoli’s in plaats van het ziekenhuis. Toch gebeurt dat minder vaak dan beleidsmakers voorspelden. Als empirisch ethicus ga ik in de huisartspraktijk zitten en volg ik hoe huisartsen tot verwijsbesluiten komen. Dan blijkt bijvoorbeeld dat een huisarts naar het ziekenhuis verwijst, omdat een patiënt laat merken dat die een stadspoliverwijzing niet als een volwaardige verwijzing ziet, maar als een teken dat de huisarts hem en zijn klacht niet serieus neemt. Er zijn verschillende redenen waarom huisartsen verwijzen. Menselijk gedrag is heel onvoorspelbaar. Dat is niet in een protocol te vangen. Het is geen mechaniek.’

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Relevante berichten

Weekendlijstje Spijt
Weekendlijstje Spijt

Weekendlijstje Spijt

Bij zijn bezoek aan Congo op 8 juni betuigde de Belgische koning Filip spijt voor de Belgische wandaden tijdens de koloniale overheersing. Hoewel officiële excuses ontbraken, werd deze spijtbetuiging geprezen als een stap in de goede richting. Maar kun je wel excuses maken voor iets wat je zelf niet gedaan hebt? Wat betekent spijt hebben eigenlijk en waar dient het voor? In dit weekendlijstje vindt u vijf artikelen over spijt.

Lees meer
Kunstmatige intelligentie
Kunstmatige intelligentie
Bewustzijn

Een zelfbewuste computer is onze favoriete nachtmerrie

Een softwareontwikkelaar van Google veroorzaakte een media-storm door te stellen dat zijn werkgever gebruikmaakt van een zelfbewuste chatbot. Maar is dat wel mogelijk? En wat betekent het dat we computers ontwikkelen die ons kunnen doen geloven dat ze bewust zijn?

Lees meer
Woede
Woede

Weekendlijstje: Woede

Een groep woedende boeren trok afgelopen week naar het huis van minister Van der Wal om hun onvrede te uiten over de nieuwe stikstofmaatregelen van het kabinet. Hoewel er in de maatschappij begrip lijkt te bestaan voor de boosheid bij boeren, klinkt er ook kritiek op de manier waarop zij deze boosheid uiten. Wat is woede, hoe gaan er mee om en kunnen we het positief inzetten? Daarover meer in dit weekendlijstje.  

Lees meer
Verbeelding
Verbeelding

Weekendlijstje verbeelding

Kinderen fantaseren de wonderlijkste verhalen bij elkaar. Als volwassenen raken we die kinderlijke fantasie vaak een beetje uit kwijt. Zonde, want we kunnen veel leren van onze eigen verbeelding. Dit weekend een lijstje over fantasie en verbeelding.

Lees meer