Log in

Wachtwoord vergeten?

Word lid Log in Contact

Filosofie.nl

FM nr. 12/2012

Hebzucht is calvinistisch

Frank Mulder

Paradoxaal genoeg wortelen de uitspattingen van het kapitalisme in de calvinistische moraal, laat Max Weber zien in zijn net vertaalde klassieke studie. Ayn Rands Atlas Shrugged werpt een totaal ander licht op de kwestie.

‘Tijd is geld’, schreef Benjamin Franklin, een van de Founding Fathers van de Verenigde Staten en een voorvechter van nijverheid en eerlijkheid. ‘Wie met werken tien shilling per dag zou kunnen verdienen, maar slechts een halve dag werkt en voor de rest uit wandelen gaat [...] heeft vijf shilling over de balk gesmeten.’

Geen speld tussen te krijgen, denken we tegenwoordig. Maar dit is niet hoe mensen er altijd over hebben gedacht. Mensen in ‘traditionele’ samenlevingen werkten tot ze genoeg hadden, en hielden vervolgens op. Zelfs in 1900 nog merkten fabrikanten dat hun arbeidsters geen enkele interesse toonden in efficiënt of rendabel werken. Op één groep na: protestantse meisjes. Die waren plichtsgetrouw, werkten hard en konden nuchter kosten en baten afwegen. De Duitse socioloog Max Weber (1864-1920) wilde weten hoe dat kwam.

Verder lezen?

In een tijd waarin autoriteit, waarheid en het publieke debat onder druk staan kan filosofie met heldere analyses richting geven. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar € 4,99 per maand. U krijgt daarmee toegang tot alle artikelen uit Filosofie Magazine en Wijsgerig Perspectief plus exclusieve achtergrondartikelen, interviews en portretten. Of bestel de losse editie na.

InloggenLid Worden