Home Denkfouten Denkfouten: Genese
Denkfouten

Denkfouten: Genese

Door Maarten Boudry op 19 augustus 2015

Cover van 09-2015
09-2015 Filosofie magazine Lees het magazine
Maarten Boudry en Jeroen Hopster belichten beurtelings klassieke en eigentijdse denkfouten

Verrassend: weet je wie voor het eerst de link tussen tabak en kanker vaststelde?’ De nazi’s. Zij waren de eersten in de geschiedenis om een rookverbod uit te vaardigen in de publieke ruimte. En daarin hadden de nazi’s gewoon gelijk. Hun Deutsche Physik was knettergek, maar hun epidemiologisch onderzoek naar longkanker bijzonder gründlich. Ze ontdekten zelfs dat passief roken schadelijk was. Na de oorlog hekelden tabaksfirma’s de campagnes tegen roken als ‘nazipraktijken’, maar die firma’s bezondigden zich aan de genetische drogreden.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Die denkfout, een late aanwinst in het arsenaal van de kritische denker, heeft met genetica niets te maken, wel met herkomst of genese. Je begaat de denkfout als je een conclusie over X trekt louter op basis van de afkomst van X. Maar de genetische drogreden is – zoals zovele klassieke drogredenen – minder eenduidig dan ze op het eerste gezicht lijkt. Soms moeten we verwijzen naar de herkomst van X omdat we, bij gebrek aan volledige informatie, een inschatting willen maken over de betrouwbaarheid van X. Of we een kritisch artikel over een nieuwe fossiele vondst serieus nemen of niet, kunnen we nu eenmaal beter inschatten wanneer we weten of een paleontoloog of een creationist de auteur is.
 
Natuurlijk is het logisch mogelijk dat een creationist met gedegen wetenschappelijk bewijs de datering van een fossiel weerlegt. We leven in een wereld waar van alles logisch mogelijk is, maar niet alles even waarschijnlijk.
Nu bedacht ik een toepassing van de genetische drogreden die wél met genen te maken heeft: het verzet tegen genetisch gemodificeerde organismen (ggo’s). 
Bij de klassieke veredeling kruist een teler de genen van allerlei verschillende gewassen met elkaar, om zo een interessante eigenschap te verkrijgen, zoals bijvoorbeeld resistentie tegen schimmel.
Ggo-technologie betracht hetzelfde, maar veel gerichter. Ze voegt enkel het gewenste stukje DNA in, bijvoorbeeld uit een wilde variant, zonder andere genetische ballast mee te zeulen. 
 
Beide technieken wijzigen DNA. De ironie is dat voor- en tegenstanders van ggo’s hetzelfde willen bereiken, maar de tegenstanders hun eigen handen op de rug binden. Ze mogen alleen kruisen en selecteren, maar absoluut geen DNA aanraken!
Dat is alsof je een pak speelkaarten net zo lang blijft schudden tot ze in de juiste volgorde liggen, in plaats van ze gewoon handmatig te schikken. Het resultaat is hetzelfde.
Ggo-tegenstanders miskennen dat de herkomst van DNA strikt irrelevant is voor zijn effecten op het organisme. Ze begaan dus een genetische drogreden over genen: een denkfout in het kwadraat.
Maarten Boudry en Jeroen Hopster belichten beurtelings klassieke en eigentijdse denkfouten.

Relevante berichten

Denkfout: Misplaatste zekerheid
Denkfout: Misplaatste zekerheid
Denkfouten
Voor leden

Denkfout: Misplaatste zekerheid

Je zoekt naar zekerheid met betrekking tot kennis die feilbaar is   Waarschijnlijkheid is de gids van het leven’, luidt een oude filosofische wijsheid – een variant erop vinden we al bij Cicero (106–43 v.Chr.). Verrassend, want bij de Romeinen hoef je gewoonlijk niet aan te kloppen voor inzichten over… Read More

Lees meer
Denkfout: Onze generatie bevindt zich op een keerpunt
Denkfout: Onze generatie bevindt zich op een keerpunt
Denkfouten
Voor leden

Denkfout: Onze generatie bevindt zich op een keerpunt

We bevinden ons op een keerpunt. Het is vijf voor twaalf. Er is een point of no return bereikt. Het beslissende moment is aangebroken. Waarover gaat het precies? Dat kan van alles zijn. Overbevolking, robotisering, bijensterfte, islamisering, het einde van de euro. Telkens opnieuw hoor je dat de… Read More

Lees meer
Denkfout: Straatjes schoonvegen
Denkfout: Straatjes schoonvegen
Denkfouten
Voor leden

Denkfout: Straatjes schoonvegen

Als je historische straatnamen wijzigt… … vervals je de geschiedenis. Enkele weken geleden stond in de Volkskrant een betoog tegen de naamsverandering van straten en instellingen, vernoemd naar zeehelden uit de vaderlandse geschiedenis. ‘Helden’ die zich inlieten met, naar hedendaagse opvattingen, verwerpelijke praktijken. Volgens de auteur van het… Read More

Lees meer
Denkfout: Vragen naar een verborgen agenda
Denkfout: Vragen naar een verborgen agenda
Denkfouten
Voor leden

Denkfout: Vragen naar een verborgen agenda

Je maakt een inhoudelijk punt … … Je gesprekspartner gaat er niet op in en vraagt je naar je verborgen agenda Wat is de bedoeling van deze rubriek? Wel, we willen veelvoorkomende denkfouten en retorische trucjes onder de aandacht brengen. Maar misschien is er ook een achterliggende bedoeling,… Read More

Lees meer