Home ‘De gewoonte om dieren in stukken te hakken’

‘De gewoonte om dieren in stukken te hakken’

Door Ruben Heij­loo op 22 november 2012

04-2001 Filosofie magazine Lees het magazine

‘We kunnen het hart van een mens beoordelen door naar zijn behandeling van dieren te kijken’, aldus Immanuel Kant. Woorden met een wrange actualiteit, gezien de klinische danse macabre op het Nederlandse platteland – door de overheid aangeduid als het ‘preventief ruimen inzake het mond- en klauwzeervirus’. Tien denkers over het eten van vlees.

Pythagoras (ca.582-500 v.Chr.)

‘Hoe slecht is de gewoonte en hoe goddeloos de aanslag op eigen bloed, als mensen met hun zwaard een jonge koe de keel doorklieven en haar zonder meelij laten klagen; als men een bokje, dat om hulp roept als een angstig kind, kan slach­ten of kan smullen van een vogeltje waaraan men zelfs altijd graantjes gaf! Hoe klein is het verschil met wat een echte misdaad heet? Waar ligt de grens bij zulke daden? Een stier moet ploegen en zijn dood aan ouderdom verdienen, een schaap mag ons beschermen tegen kille noordenwind, een geitje ons haar volle uier reiken om te melken, maar schaf die netten, strikken, klemmen en gemene listen toch af! Bedrieg een vogel niet met takken vogellijm, omsingel herten niet met een schri­kdraad vol vogelveertjes, verberg geen scherpgebogen vishaak in bedrieglijk aas! Dood dieren als zij schade doen, maar laat het dan bij doden; hun vlees behoort niet in uw mond; uw mond kent zachter voedsel.’

Pythagoras’ opvatting uitgelegd door Ovidius in Meta­morphosen, Boek 15.

Plutarchus (46-120)

‘Ik vraag me af wat de eerste mens bezielde wiens mond geronnen bloed aanraakte en die zijn lippen naar het vlees van het dode dier bracht, die tafels klaarmaakte met dode licha­men, en het waagde voedsel te noemen wat even daarvoor schree­uwde en brulde, bewoog en leefde? Hoe kon hij een slachting aanzien waarbij kelen werden doorgesneden, huiden werden afgestroopt, en ledematen werden afgebroken? Hoe kon hij de stank verdragen? Hoe kan het dat deze bezoedeling hem de eetlust niet ontnam. Hij proefde immers de pijn van deze schepsels, en zoog de sappen uit hun dodelijke wonden. Het zijn geen leeuwen en wolven die we uit zelfverdediging doden en daarna opeten. Integendeel! We negeren deze dieren en slachten onschuldige, tamme wezens, zonder angels en tanden die ons kunnen verwonden. Omwille van een klein beetje vlees ontnemen wij deze dieren het licht en het leven waar zij door hun geboorte recht op hebben. (..) Wanneer je stelt dat wij van nature niet zonder vlees kunnen, dood dan zelf wat je wilt eten. Doe dat dan echter op eigen kracht en maak geen gebruik kapmessen, knuppels of bijlen.’

Uit Plutarchus’ Moralia
 

Thomas More (1478-1535)

‘Bij die markten waarvan ik boven melding maakte, zijn ook markten voor levensmiddelen. Daar komt niet alleen groen­te, vruchten en brood, maar ook vis en vlees. De slachtplaat­sen echter bevinden zich buiten de stad, ergens waar men met stromend water alle vuiligheid kan wegspoelen. Het slachten en schoonmaken geschiedt door slaven, want zij willen niet dat hun eigen burgers eraan gewoon raken om dieren in stukken te hakken, waardoor de barmhartigheid, de trek die de mens het meeste siert en hem eigenlijk tot mens maakt, langzamerhand verloren zou gaan.’

Uit Thomas Mores Utopia
 

Michel de Montaigne (1533-1592)

‘Er is zoiets als een zeker respect, een algemene ver­plichting ten opzichte van de mensheid, dieren met leven en gevoel en zelfs bomen en planten. We zijn rechtvaardigheid verschuldigd aan mensen en genade en vriendelijkheid aan andere wezens… zij en wij hebben een gezamenlijk be­lang.’

Uit Michel de Montaignes Essays

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Relevante berichten

Een kerk voor het vrije woord
Een kerk voor het vrije woord

Een kerk voor het vrije woord

De Balie opende vorige week zijn deuren als gebedshuis, op grond van een heilig geloof in democratie, de rechtsstaat en de heilzame, bindende werking van cultuur. Waarom zou een cultuur- en debatcentrum zich anno 2022 geen seculiere kerk mogen noemen? We vroegen het Balie-directeur Yoeri Albrecht en Denker des Vaderlands Paul van Tongeren.

Lees meer
Weekendlijstje: Geheimen
Weekendlijstje: Geheimen

Weekendlijstje: Geheimen

Deze week werd duidelijk dat premier Rutte jarenlang eigenhandig sms’jes van zijn oude Nokia verwijderde. De premier heeft naar eigen zeggen “nooit bewust” belangrijke zaken verborgen, maar de oppositie ziet een patroon van het achterhouden van informatie. Naar aanleiding van het sms-debat, dit weekend een lijstje over geheimen.

Lees meer
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Niet-westerse filosofie

Bertrand Russell over ‘het probleem van China’

Toen de Britse filosoof Bertrand Russell een jaar lesgaf in China, raakte hij diep onder de indruk van het land. Vooral het vermogen van de bevolking om gelukkig te zijn raakte hem. Wel maakte hij zich zorgen over de groeiende invloed van het Westen. Is het China gelukt om zijn eigenheid ten opzichte van het Westen te bewaren?

Lees meer
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

S10 staat dit weekend in de finale van het Eurovisie Songfestival. Tijdens een interview bij Matthijs gaat door vertelt ze dat ze zichzelf toestemming heeft gegeven om haar dromen na te jagen en dit avontuur aan te gaan. Het resultaat: meer zelfinzicht en een bijzondere prestatie. Dit weekend een lijstje over durven beginnen, presteren, en jezelf leren kennen.

Lees meer