Volgens Immanuel Kant (1724-1804) past elke filosofie in 4 vragen: Wat kan ik weten? Wat moet ik doen? Wat mag ik hopen? Wat is de mens?
Wat kan ik weten?
‘Er is weinig dat we echt kunnen weten. En als we iets kunnen weten, is dat vaak pas achteraf. Kierkegaard schrijft: het leven wordt voorwaarts geleefd en achterwaarts begrepen. Daar schuilt veel waarheid in. Toch merk ik dat ik het leven vooruit wil begrijpen. Ik werk graag met langetermijnplanningen: ik weet precies wanneer ik een relatie wil krijgen, wanneer ik een boek ga schrijven, wanneer ik weer ga scheiden. Ik heb al een levensverhaal in mijn hoofd. Als iets niet gebeurt zoals ik had gepland, stel ik de planning bij. Maar de planning blijft.
Ik wil wel meer relaxed worden; er zit ook schoonheid in het niet-weten. Maar het loslaten vind ik moeilijk.’
Marie Koet (1996) is filosoof en stand-upcomedian. Ze is uitgeroepen door de Volkskrant tot Comedytalent van 2026 en start vanaf mei 2026 met de try-outs van haar eerste avondvullende programma.
Wat moet ik doen?
‘Comedy hoeft geen maatschappelijke boodschap te hebben. Ik vind het wel mooi als je dicht bij iemand mag komen. Dat probeer ik na te streven: dat de mensen in het publiek even uit zichzelf naar het universele worden getrokken en verbondenheid voelen.
In de eerste paar jaar dat ik stand-up deed, dacht ik dat ik alleen maar rare grapjes aan het maken was. Een van die optredens ging over mijn zoektocht naar mijn seksuele identiteit. Aan het einde kwam er iemand naar me toe die zei: doordat ik jou heb gezien, begrijp ik mezelf beter. Comedy kan ervoor zorgen dat je iets meer van het mens-zijn snapt.’
‘Comedy kan ervoor zorgen dat je meer van het mens-zijn snapt’
Wat mag ik hopen?
‘Mensen die hoop bieden, trek ik slecht. Iets kan wel troostrijk zijn, maar hoop impliceert een overtuiging dat het goedkomt. En ik denk niet dat het goedkomt. In de roman Pnin schrijft Vladimir Nabokov dat leed de norm is en sommige mensen zich bedrogen voelen door een happy end. Ik voel dat ook. Hoop is ontkenning.
In een tijd met zoveel existentiële dreiging als nu, dringt de zinloosheid en het absurde waar Albert Camus over spreekt zich aan ons op. Volgens Camus moeten we het absurde niet ontkennen, maar het aangaan. In het licht daarvan probeer ik het leven in zijn volheid mee te maken.
Hoe ik dat doe? Ik heb filosofie gestudeerd en dus veel boeken gelezen en binnen gezeten. Nu probeer ik meer naar buiten te gaan. Ik weet niet of dat precies is wat Camus in gedachten had toen hij het over revolte had, maar het helpt me wel.’
Wat is de mens?
‘Mensen zijn in tijd en ruimte beperkte wezens. We kunnen niet zomaar overal heen, hormonen en instincten sturen ons, we weten dat we ooit zullen sterven, in taal kunnen we niet alles overbrengen. Het is allemaal zo tragisch.’
