Wat is het beste filosofische kinderboek van het jaar?

Albatros van Yorick Goldewijk, met illustraties van Martijn van der Linden, is een spannend boek voor kinderen vanaf 12 jaar. Het is een soort De ontdekking van de hemel van Harry Mulisch, maar dan voor kinderen en meer van deze tijd – en eerlijk gezegd ook een stuk leuker. Het boek roept vragen op over toeval, lotsbestemming en verantwoordelijkheid, en over of er zoiets bestaat als een plan achter de dingen die gebeuren. Tegelijk is het een verhaal dat je in één ruk wilt uitlezen.

Albatros
Yorick Goldewijk
ill. Martijn van der Linden
Ploegsma
224 blz.
€ 18,99

Hoewel er ook in Albatros sprake is van een soort complot, is het een totaal ander boek dan Complot van Jan Paul Schutten, met illustraties van Koen Aelterman. Schutten richt zich op bekende en minder bekende complottheorieën, zoals dat de aarde plat zou zijn of dat vogels niet bestaan. Hij pluist ze nauwkeurig uit: hoe ontstaan ze, waarom zijn ze aantrekkelijk en hoe kun je leren onderscheiden wat je wel en niet kunt geloven? Daarmee gaat het boek niet alleen over complotten, maar ook over kennis, twijfel, bewijs en argumentatie. Complot is wetenschapsfilosofie pur sang, helder, speels en uitnodigend.

Complot. De spannendste samenzweringstheorieën
Jan Paul Schutten
ill. Koen Aelterman
Blauw Gras
144 blz.
€ 19,99

Duizend stukjes overal van Mariska Overman is een meeslepend verhaal over Mijs, een twaalfjarig meisje dat haar broer Joes verloor en sindsdien vastzit in woede, schaamte en eenzaamheid. Een therapeut stelt iets opmerkelijks voor: een rouwbot, een AI-versie van Joes waarmee Mijs kan praten alsof hij nog leeft. Dat klinkt troostrijk, maar het boek maakt ook de filosofische twijfels erbij voelbaar. Wat is een persoon eigenlijk: een lichaam, een geschiedenis, een stem, een patroon van zinnen? Als een algoritme Joes’ woorden overtuigend kan nadoen, is Joes dan op een bepaalde manier terug? Helpt zo’n digitale dubbelganger bij rouw of stelt hij het afscheid uit, omdat je een verlies altijd weer kunt repareren? Zo wordt het boek niet alleen een rouwverhaal, maar ook een onderzoek naar identiteit, herinnering en de (on)mogelijkheden van AI.

Duizend stukjes overal
Mariska Overman
ill. Mark Janssen
Kluitman
192 blz.
€ 16,99

In Lucy en Donker van schrijver en tekenaar Karst-Janneke Rogaar werken tekst en beeld uitzonderlijk goed samen. Daardoor ontstaat er een wereld waarin iets abstracts als duisternis niet eng of afwezig is, maar een eigen aanwezigheid krijgt. Het boek nodigt uit om na te denken over angst, troost en verbeelding, en over de manier waarop kinderen (en volwassenen) betekenis geven aan wat ze niet goed begrijpen. Het donker neemt daarbij zelf het woord. Een van de mooiste dingen die het zegt is: ‘Het is niet eng, want ik ben bij je.’

Lucy en Donker
Karst-Janneke Rogaar
Querido
40 blz.
€ 17,99

En dan is er nog het prachtige Toen iedereen ons kwijt was van Wouter Klootwijk, met illustraties van Esther Leeuwrik. De titel alleen al roept vragen op: wie zijn ‘wij’, wie is ‘iedereen’, en wat betekent het eigenlijk om kwijt te zijn? Moet je daarvoor echt weg zijn of kan het ook terwijl je gewoon ergens bent? Het boek speelt met perspectief, met waarneming en met de verhouding tussen kinderen en volwassenen. Mooi is dat er iets licht ontregelends in het boek zit: de wereld verschuift net genoeg om je met een nieuwe blik te laten kijken naar dingen die vanzelfsprekend lijken.

Toen iedereen ons kwijt was
Wouter Klootwijk
ill. Esther Leeuwrik
Leopold
72 blz.
€ 16,99

Wat deze vijf boeken met elkaar gemeen hebben, is dat ze filosofie niet op één manier opvatten. Filosofie is niet alleen moeilijke vragen stellen over waarheid of rechtvaardigheid. Het is ook leren kijken, woorden vinden voor gevoelens, je verbazen over iets gewoons of merken dat je gedwongen wordt anders te denken dan je gewend was. Het ene boek doet dat via spanning, het andere via humor, via analyse, via troost of via beeld. Wie wil weten wat een filosofisch kinderboek is, krijgt hier niet één antwoord, maar vijf.

De uitreiking van de Ludoq is onderdeel van de Week van de Kinderfilosofie, die plaatsvindt van 11 tot en met 19 april 2026. De jury bestaat uit voormalig directeur van Stichting Lezen Gerlien van Dalen, schrijver en mediamaker Syb Faes, leraar en voormalig bestuurder Merel van Vroonhoven, presentator Tirsa With en filosoof Frank Meester.

Bij de uitreiking op 12 april 2026 in Hilversum wordt zowel een jury- als een publieksprijs uitgereikt. Stemmen voor de publieksprijs van de Ludoq kan nog tot en met 10 april op de website van de Week van de Kinderfilosofie.