Home ‘We zijn vergeten wat echte vrijheid is’

‘We zijn vergeten wat echte vrijheid is’

21 maart 2017

‘Vrijheid betekent niet alleen dat je met rust wordt gelaten, zoals we tegenwoordig vaak denken.’ Volgens politieke filosoof Machiavelli is er veel controle nodig om vrij te kunnen zijn.

‘In de Romeinse republiek is er een andere vorm van vrijheid, maar die is uit zicht geraakt in het huidige neoliberale klimaat.’ Vrijheid betekende dat je de baas was over je eigen leven. Polybius schreef toen lovend over de Romeinse samenleving, waarin je werd beschermd tegen overheersing door een andere en tegen de macht van de staat, het imperium. De praktijk was vaak niet zo mooi, maar dit idee over vrijheid zou een ideaal worden voor vele republikeinse denkers als Cicero, Livius, en veel later Machiavelli. Ook bij Montesquieu zie je dit denken terug.’

Maar in ons hedendaagse maatschappij zijn we juist constant overheerst door andere machten, treurt Pettit:

‘Je ziet nu de opkomst van buitengewoon machtige bedrijven. Er is een wereldwijde strijd gaande tussen staten en bedrijven – en de bedrijven zijn aan het winnen. Hun spelletjes zijn duidelijk: overheden tegen elkaar uitspelen, dreigen om de zaak naar een ander land te verplaatsen als de overheid de belastingdruk niet verlaagt. En overal gaat de belasting voor bedrijven omlaag. De milieuwetgeving wordt minder, de verplichtingen tegenover de werkgever verdwijnen. En zo ook de basiszekerheden die mensen in staat stellen om vrij te kunnen leven.’

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Relevante berichten

Een kerk voor het vrije woord
Een kerk voor het vrije woord

Een kerk voor het vrije woord

De Balie opende vorige week zijn deuren als gebedshuis, op grond van een heilig geloof in democratie, de rechtsstaat en de heilzame, bindende werking van cultuur. Waarom zou een cultuur- en debatcentrum zich anno 2022 geen seculiere kerk mogen noemen? We vroegen het Balie-directeur Yoeri Albrecht en Denker des Vaderlands Paul van Tongeren.

Lees meer
Weekendlijstje: Geheimen
Weekendlijstje: Geheimen

Weekendlijstje: Geheimen

Deze week werd duidelijk dat premier Rutte jarenlang eigenhandig sms’jes van zijn oude Nokia verwijderde. De premier heeft naar eigen zeggen “nooit bewust” belangrijke zaken verborgen, maar de oppositie ziet een patroon van het achterhouden van informatie. Naar aanleiding van het sms-debat, dit weekend een lijstje over geheimen.

Lees meer
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Niet-westerse filosofie

Bertrand Russell over ‘het probleem van China’

Toen de Britse filosoof Bertrand Russell een jaar lesgaf in China, raakte hij diep onder de indruk van het land. Vooral het vermogen van de bevolking om gelukkig te zijn raakte hem. Wel maakte hij zich zorgen over de groeiende invloed van het Westen. Is het China gelukt om zijn eigenheid ten opzichte van het Westen te bewaren?

Lees meer
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

S10 staat dit weekend in de finale van het Eurovisie Songfestival. Tijdens een interview bij Matthijs gaat door vertelt ze dat ze zichzelf toestemming heeft gegeven om haar dromen na te jagen en dit avontuur aan te gaan. Het resultaat: meer zelfinzicht en een bijzondere prestatie. Dit weekend een lijstje over durven beginnen, presteren, en jezelf leren kennen.

Lees meer