Home We zijn moe van onze vrijheid

We zijn moe van onze vrijheid

Door Jurgen Tiekstra op 07 februari 2012

Cover van 02-2012
02-2012 Filosofie magazine Lees het magazine

Hij belt luid en legt zijn voeten op de bank in de trein. De mondige burger laat zich in de openbare ruimte gaan, totdat een ander hem terechtwijst. We willen onze moraal graag uitbesteden, stelt sociaal filosoof Gijs van Oenen.

Een man zit in de trein en legt zijn voeten op de bank tegenover hem. Vervolgens pakt hij uit zijn binnenzak een mobiele telefoon. Met een vriendin aan de andere kant van de lijn bespreekt hij zijn privéleven zonder zich aan de passagiers om hem heen te storen.
Dat is nou het toonbeeld van ‘interpassief’ gedrag, zou praktisch filosoof Gijs van Oenen (1959) zeggen. De kans bestaat dat hij het hierboven beschreven tafereel ook daadwerkelijk heeft gezien en in een van zijn notitieboekjes heeft opgeschreven. In zijn nieuwe boek Nu even niet! beschrijft Van Oenen namelijk hoe de burger zich in moreel opzicht ontwikkeld heeft sinds de jaren zestig. Ter voorbereiding bekeek hij beleidsmatige onderzoeken van het Sociaal en Cultureel Planbureau en enquêtebureau Motivaction. Ook las hij studies van de sociologen Richard Sennett, Gabriël van den Brink, Evelien Tonkens en Bas van Stokkom. Maar vooral keek de als hoofddocent aan de Erasmus Universiteit verbonden filosoof om zich heen. Hij observeerde hoe mensen zich in de trein en op straat gedragen.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Relevante berichten

Een kerk voor het vrije woord
Een kerk voor het vrije woord

Een kerk voor het vrije woord

De Balie opende vorige week zijn deuren als gebedshuis, op grond van een heilig geloof in democratie, de rechtsstaat en de heilzame, bindende werking van cultuur. Waarom zou een cultuur- en debatcentrum zich anno 2022 geen seculiere kerk mogen noemen? We vroegen het Balie-directeur Yoeri Albrecht en Denker des Vaderlands Paul van Tongeren.

Lees meer
chronische ziekte
chronische ziekte

Waarom het begrip ‘chronische ziekte’ niet vanzelfsprekend is

Het aantal mensen met een chronische ziekte in Nederland stijgt, stellen onderzoekers. Sanneke de Haan, bijzonder hoogleraar psychiatrie en filosofie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, laat zien waarom het begrip ‘chronische ziekte’ niet zo vanzelfsprekend is als het lijkt.

Lees meer
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Niet-westerse filosofie

Bertrand Russell over ‘het probleem van China’

Toen de Britse filosoof Bertrand Russell een jaar lesgaf in China, raakte hij diep onder de indruk van het land. Vooral het vermogen van de bevolking om gelukkig te zijn raakte hem. Wel maakte hij zich zorgen over de groeiende invloed van het Westen. Is het China gelukt om zijn eigenheid ten opzichte van het Westen te bewaren?

Lees meer
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

S10 staat dit weekend in de finale van het Eurovisie Songfestival. Tijdens een interview bij Matthijs gaat door vertelt ze dat ze zichzelf toestemming heeft gegeven om haar dromen na te jagen en dit avontuur aan te gaan. Het resultaat: meer zelfinzicht en een bijzondere prestatie. Dit weekend een lijstje over durven beginnen, presteren, en jezelf leren kennen.

Lees meer