Log in

Wachtwoord vergeten?

Word lid Log in Contact

Filosofie.nl

FM nr. 3/2018

Waarom het niet erg is als machines de wereld overnemen

Ivana Ivkovic
filosoof

Nieuw Linkse activist en filosoof Srećko Horvat is met een onstuimige energie op zoek naar ‘de poëzie van de toekomst’. Hij spreekt zich uit over Europa, politiek en de liefde.

De jonge Kroatische filosoof Srećko Horvat (1983) is evenzeer een doener als een denker. Met de voormalige Griekse minister van Financiën Yanis Varoufakis heeft hij DiEM25 opgericht, een beweging die streeft naar de democratisering van Europa, waarin burgers direct zeggenschap zouden hebben over de economische bezuinigingen. Horvat zet zich via DiEM ook in voor vrijheid van informatie en bescherming van klokkenluiders. In 2016 was hij betrokken bij het evenement First They Came for Assange, dat in 14 Europese steden tegelijkertijd plaatsvond. Horvat schreef boeken over uiteenlopende onderwerpen die hij in onderlinge samenhang ziet: Europa, technologie, het kapitalisme én de liefde. Het socialistische gedachtegoed speelt een belangrijke rol in zijn denken en daarom wordt hij doorgaans gezien als het boegbeeld van Nieuw Links in voormalig Joegoslavië.
 

Moedertaal

Zijn onvermoeibare activistische houding heeft Horvat niet van een vreemde. Hij groeide op in Duitsland, waar zijn familie politiek asiel kreeg toen hij slechts zes maanden oud was. Zij moesten Joegoslavië ontvluchten omdat Horvats vader een voorvechter van democratisering was, en begin jaren tachtig als politiek gevangene in een zeer beruchte gevangenis zat, Lepoglava. Maar Horvat wil deze familiegeschiedenis niet te breed uitmeten; veel liever praat hij over filosofie, zegt hij. 

Ondertussen weten we niet goed welke taal we moeten praten met elkaar. Beiden zijn we eigenlijk meer gewend om over filosofie en politiek in het Engels te spreken, dus besluiten we het interview in het Engels te doen. Maar zodra ik vragen begin te stellen over het verval van het socialisme en Joegoslavië, zegt Horvat: ‘Het is echt absurd als wij in het Engels over deze thema’s zouden praten. Laten we in onze taal doorgaan.’ Waarbij ‘onze taal’, net als ons land (Joegoslavië), nominaal niet langer bestaat – Horvat en ik delen dezelfde moedertaal, die door politiek en oorlog opgesplitst is in twee talen: wat voorheen Servo-Kroatisch was, is nu Kroatisch en Servisch geworden.

Tekst loopt door onder afbeelding

Fotografie: Roger Dohmen

U verliet als kind een land, Joegoslavië, en keerde terug naar een ander land: Kroatië. Hoe hebt u deze terugkeer ervaren?
‘Dat was een grote ontnuchtering. De droom dat Kroatië een onderdeel van Europa zou worden en daarmee toegang zou krijgen tot welvaart, stabiliteit, multiculturaliteit en tolerantie bleek een illusie, die al in de jaren negentig in elkaar klapte. Inmiddels is duidelijk geworden dat alles wat de landen die het EU-lidmaatschap ambieerden wilden eigenlijk niet langer bestaat. Er is geen stabiliteit meer te vinden in Europa. De crisis is alomtegenwoordig: de politieke crisis, de vluchtelingencrisis, de ecologische crisis, de economische crisis, de ondermijning van burgerrechten met een beroep op veiligheid. Het licht aan het einde van de tunnel, waar Kroatië op hoopte, bestaat helemaal niet.’ 

Verder lezen?

In een tijd waarin autoriteit, waarheid en het publieke debat onder druk staan kan filosofie met heldere analyses richting geven. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar € 4,99 per maand. U krijgt daarmee toegang tot alle artikelen uit Filosofie Magazine en Wijsgerig Perspectief plus exclusieve achtergrondartikelen, interviews en portretten. Of bestel de losse editie na.

InloggenLid Worden