Home Vogelen

Vogelen

Door Alicja Gescinska op 26 augustus 2020

Vogelen
Cover van 09-2020
09-2020 Filosofie magazine Lees het magazine

Dit artikel krijgt u van ons cadeau

Wilt u onbeperkt toegang tot de artikelen op Filosofie.nl? U bent al abonnee vanaf €4,99 per maand. Sluit hier een abonnement af en u heeft direct toegang.

Ik zou het iedereen aanraden, al weet ik niet precies waarom. Het betreft een van de onverwachte neveneffecten die de lockdown­weken op mij hebben gehad. Een activiteit waarin ik nooit eerder enige noemenswaardige interesse heb getoond. Ik heb het over vogelen, het observeren van onze gevleugelde metgezellen hier op aarde.

Ik heb het geluk aan de rand van een bos te wonen. Maar door drukte had ik nooit eerder tijd voor de fauna en flora in mijn tuin en omgeving. En toen legde een virus het leven grotendeels lam. Het gevolg was dat ik veel meer tijd in mijn tuin spendeerde, ging wandelen in het bos en – ­onbedoeld – al gaande enkele vogelkundige vaardigheden ontwikkelde.

Roodborstjes, koolmeesjes, lijsters, kauwen, Vlaamse gaaien, buizerds, grote bonte spechten, groene spechten, eksters, merels, mussen en duiven uiteraard – ik kan ze nu alle in één oogopslag of aan hun gefluit herkennen. Maar wat heeft een mens daar nu precies aan?

Enerzijds kun je zeggen dat vogelen een rustgevende bezigheid is. En rust hebben we allemaal nodig in onze gejaagde levens. Vogelgezang en gefluit hebben dezelfde ontspannende uitwerking op je ziel als een heet bad. Wanneer vogels hun snaveltjes openzetten, weerklinkt er een soort natuurlijke symfonie in de tuin en het bos. De harmonie ervan wordt enkel verstoord wanneer de Vlaamse gaaien wild tekeergaan. Het is eigenaardig dat zo’n mooie, elegante vogel zo’n lelijk geluid kan maken. Niet toevallig wordt hij ook de schreeuw­ekster genoemd. En ook de groene specht durft de harmonie en het rustgevende karakter van vogelen weleens te verstoren. Diens stemgeluid klinkt immers als een kruising van dat van een parkiet en een hyena; zijn roep is een eerder onheilspellende lach.

Anderzijds kun je ook zeggen dat vogelen niet alleen rustgevend op onze ziel en zintuigen inwerkt, maar die juist doet opleven en scherper laat werken. De wereld moest grotendeels tot stilstand komen om bepaalde klanken te kunnen horen en de wonderlijke dagelijkse dingen te kunnen zien waaraan je anders voorbijgaat. Door je zintuigen aan te scherpen leer je de wereld beter kennen. Misschien is de wereld kennen geen intrinsiek moreel goed te noemen, maar als filosoof is het toch je kerntaak.

Het klinkt paradoxaal, maar vogelen is een hoogst zinvol en tegelijk aan nutteloosheid grenzend tijdverdrijf. Een zekere verwondering en voldoening gaan gepaard met het observeren van twee kauwen die een buizerd verjagen, van een roodborstje dat heen en weer vliegt om een nest te maken, of van een bonte specht die als bezeten met zijn snavel een witte berk te lijf gaat. En af en toe wat voldoening vinden in dit leven, dat volgens de existentialisten toch ook maar leeg en absurd is, is uiteindelijk misschien het hoogst haalbare.

Relevante berichten

Weekendlijstje Europa
Weekendlijstje Europa
Politiek

Weekendlijstje Europa

Vorige week stemden Europese regeringsleiders in met het kandidaat-lidmaatschap van Oekraïne en Moldavië. Onder druk van crises zoals de oorlog in Oekraïne, klimaatverandering of de Covid-pandemie kiest Europa vaak voor verdere Europese uitbreiding, samenwerking en integratie. Wat betekent dit voor de Europese identiteit en de rol van Europa in de wereld? In dit weekendlijstje vindt u vijf filosofische artikelen over Europa.

Lees meer
Weekendlijstje Spijt
Weekendlijstje Spijt

Weekendlijstje Spijt

Bij zijn bezoek aan Congo op 8 juni betuigde de Belgische koning Filip spijt voor de Belgische wandaden tijdens de koloniale overheersing. Hoewel officiële excuses ontbraken, werd deze spijtbetuiging geprezen als een stap in de goede richting. Maar kun je wel excuses maken voor iets wat je zelf niet gedaan hebt? Wat betekent spijt hebben eigenlijk en waar dient het voor? In dit weekendlijstje vindt u vijf artikelen over spijt.

Lees meer
Kunstmatige intelligentie
Kunstmatige intelligentie
Bewustzijn

Een zelfbewuste computer is onze favoriete nachtmerrie

Een softwareontwikkelaar van Google veroorzaakte een media-storm door te stellen dat zijn werkgever gebruikmaakt van een zelfbewuste chatbot. Maar is dat wel mogelijk? En wat betekent het dat we computers ontwikkelen die ons kunnen doen geloven dat ze bewust zijn?

Lees meer
Woede
Woede

Weekendlijstje: Woede

Een groep woedende boeren trok afgelopen week naar het huis van minister Van der Wal om hun onvrede te uiten over de nieuwe stikstofmaatregelen van het kabinet. Hoewel er in de maatschappij begrip lijkt te bestaan voor de boosheid bij boeren, klinkt er ook kritiek op de manier waarop zij deze boosheid uiten. Wat is woede, hoe gaan er mee om en kunnen we het positief inzetten? Daarover meer in dit weekendlijstje.  

Lees meer