Home Midas Dekkers: ‘De mens is één soort, met betekenisvolle verschillen’

Midas Dekkers: ‘De mens is één soort, met betekenisvolle verschillen’

Door Hannah Achterbosch op 19 november 2021

Midas Dekkers: ‘De mens is één soort, met betekenisvolle verschillen’
Cover van 12-2021
12-2021 Filosofie magazine Lees het magazine

Midas Dekkers is bioloog en schrijver. Onlangs bracht hij het boek Wat loopt daar? uit, waarin hij als vakman naar de mensenrassen om hem heen kijkt.

Beeld Martin Dijkstra

Wat kan ik weten?

‘We kunnen niets weten. De werkelijkheid is een raadsel. Met zintuigen – die variëren tussen de diersoorten – kunnen we ons alleen een beeld vormen over de werkelijkheid. Een uil heeft natuurlijk een heel ander beeld van de wereld dan een muis of een mens. Om met die raadselachtigheid om te gaan heb je slechts twee opties: je kunt kiezen voor een warhoofd of een hokjesgeest, een poging tot ordening. En we kunnen niet zonder dat laatste. Die poging tot ordening geeft ons echter alleen maar overzicht, geen inzicht. Het is wel nodig, maar het is nog maar de eerste stap in het weten.’

Wat moet ik doen?

‘Je moet doen waar je zin in hebt. Net als elk ander dier zit je in een lichaam, en de bouw van jouw lichaam schrijft voor wat je moet doen. Dat “ding” verraadt de bedoeling. Een giraffe heeft bijvoorbeeld een lange nek zodat hij bij de hoogste blaadjes kan. De mens heeft grote hersenen, dat kun je zien als een oproep tot nadenken. Wat de mens beperkt is de kwaliteit van zijn zintuigen – we zijn eigenlijk heel oppervlakkige kijkdieren. Zevenennegentig procent van wat ons bepaalt zit aan de binnenkant, maar we focussen ons op de buitenkant. De kleur van ons velletje bijvoorbeeld.’

Wat mag ik hopen?

‘Wat je mag hopen is dat je gelukkig bent. En biologen weten hoe je een mens gelukkig kunt maken. We denken vaak dat we gelukkig worden als we onszelf verbeteren. We doen van alles om ons velletje aan de buitenkant mooier te maken, met lippenstift bijvoorbeeld. In plaats daarvan kun je beter de omstandigheden waarin je leeft aanpassen. We zijn te veel bezig met onszelf optimaliseren, maar geluk is accepteren wie je vanbinnen bent en daar de juiste omgeving bij zoeken. Dat vergt biologisch inzicht. Je bent gelukkig als je aan je omgeving bent aangepast.’

Wat is de mens?

‘De mens is één soort. Maar binnen die soort kunnen betekenisvolle verschillen bestaan. Als wetenschapper stuit de suggestie dat rassen uitgevonden zijn om anderen te onderdrukken me tegen de borst. Biologisch onderscheid staat niet gelijk aan hiërarchie – ook al laat de geschiedenis misschien iets anders zien. Rassen of variëteit, of hoe je het ook wilt noemen, is een uitvinding om overzicht te krijgen. Kijk naar vogelaars – het eerste wat die doen is een vogelboekje aanschaffen. Door naamgeving en de een van de ander te onderscheiden creëer je overzicht. Daar is toch niemand op tegen?’

Wat loopt daar? Een biologische kijk op rassen
Midas Dekkers | Atlas Contact | 368 blz. | € 32,99

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Relevante berichten

Weekendlijstje Europa
Weekendlijstje Europa
Politiek

Weekendlijstje Europa

Vorige week stemden Europese regeringsleiders in met het kandidaat-lidmaatschap van Oekraïne en Moldavië. Onder druk van crises zoals de oorlog in Oekraïne, klimaatverandering of de Covid-pandemie kiest Europa vaak voor verdere Europese uitbreiding, samenwerking en integratie. Wat betekent dit voor de Europese identiteit en de rol van Europa in de wereld? In dit weekendlijstje vindt u vijf filosofische artikelen over Europa.

Lees meer
Weekendlijstje Spijt
Weekendlijstje Spijt

Weekendlijstje Spijt

Bij zijn bezoek aan Congo op 8 juni betuigde de Belgische koning Filip spijt voor de Belgische wandaden tijdens de koloniale overheersing. Hoewel officiële excuses ontbraken, werd deze spijtbetuiging geprezen als een stap in de goede richting. Maar kun je wel excuses maken voor iets wat je zelf niet gedaan hebt? Wat betekent spijt hebben eigenlijk en waar dient het voor? In dit weekendlijstje vindt u vijf artikelen over spijt.

Lees meer
Kunstmatige intelligentie
Kunstmatige intelligentie
Bewustzijn

Een zelfbewuste computer is onze favoriete nachtmerrie

Een softwareontwikkelaar van Google veroorzaakte een media-storm door te stellen dat zijn werkgever gebruikmaakt van een zelfbewuste chatbot. Maar is dat wel mogelijk? En wat betekent het dat we computers ontwikkelen die ons kunnen doen geloven dat ze bewust zijn?

Lees meer
Woede
Woede

Weekendlijstje: Woede

Een groep woedende boeren trok afgelopen week naar het huis van minister Van der Wal om hun onvrede te uiten over de nieuwe stikstofmaatregelen van het kabinet. Hoewel er in de maatschappij begrip lijkt te bestaan voor de boosheid bij boeren, klinkt er ook kritiek op de manier waarop zij deze boosheid uiten. Wat is woede, hoe gaan er mee om en kunnen we het positief inzetten? Daarover meer in dit weekendlijstje.  

Lees meer