Log in

Wachtwoord vergeten?

Word lid Log in Contact

Filosofie.nl

FM nr. 7/2017

Dit zijn de grootste fouten van de mens

Frank Meester
filosoof, publicist, muzikant

De Brits-Indiase schrijver en journalist Pankaj Mishra over onze grootste fouten en de arrogantie van de mens. ‘Een van de gevaarlijkste dingen om te doen is vanuit jouw unieke situatie tot universele oplossingen komen.’

Wat kan ik weten?
‘De enige bron van kennis die we hebben is de realiteit van onze eigen drijfveren. Daarom is de mens het onderwerp van mijn boek en ga ik niet uit van historische of sociologische abstracties over zoiets als klassen, politieke bewegingen of naties. Ik beschrijf de mens vanuit zijn gespletenheid, want onze verlangens zijn niet consistent. Dat komt vooral doordat we geneigd zijn elkaars verlangens te imiteren. Ik wil wat jij wilt en jij wilt weer wat iemand anders wil. Dat creëert allerlei driehoeksverhoudingen. En die worden hoe langer hoe ingewikkelder in deze tijd van kapitalisme en internet, waardoor we op mondiale schaal elkaars verlangens kunnen imiteren. Ooit waren er maatschappelijke structuren, zoals het christendom, die onze verlangens in toom probeerden te houden; nu worden we door het dominante economische systeem juist aangemoedigd om die verlangens bot te vieren. Daardoor zijn mensen in een voortdurende competitie met elkaar verwikkeld.

Een kleine elite draagt uit dat het huidige dominante systeem het beste is en tot vrijheid en geluk voor iedereen zal leiden. Maar deze elite beseft niet dat de eigen bevoorrechte positie vooral voortkomt uit toevallige historische voordelen. Na ongelooflijk veel geweld en instabiliteit brachten ze wat we nu de liberale democratie in Europa noemen. Voor het Westen is het misschien een succesverhaal, maar kunnen we van dat succesverhaal duidelijke lessen leren die toepasbaar zijn op andere delen van de wereld? Waarschijnlijk niet. Het is een unieke, onherhaalbare ervaring geweest. Een van de gevaarlijkste dingen om te doen is vanuit jouw unieke situatie tot universele oplossingen komen.

Verder lezen?

In een tijd waarin autoriteit, waarheid en het publieke debat onder druk staan kan filosofie met heldere analyses richting geven. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar € 4,99 per maand. U krijgt daarmee toegang tot alle artikelen uit Filosofie Magazine en Wijsgerig Perspectief plus exclusieve achtergrondartikelen, interviews en portretten. Of bestel de losse editie na.

InloggenLid Worden