Volgens Immanuel Kant (1724-1804) past elke filosofie in 4 vragen: Wat kan ik weten? Wat moet ik doen? Wat mag ik hopen? Wat is de mens?
Wat kan ik weten?
‘Mijn nieuwe cabaretshow Bruto gaat over de superrijken en hun oneerlijke machtspositie en machiavellistische verdeel-en-heersstrategieën. Neem Elon Musk, die onder het mom van vrijheid van meningsuiting op zijn platform X de raarste dingen de wereld in slingert, of Jeff Bezos, die met The Washington Post zijn eigen medium heeft.
Twijfel is een interessant middel. De filosoof en de wetenschapper leren om dingen in twijfel te trekken; dat hoort bij waarheidsvinding. Maar je kunt ook twijfel zaaien, daar schuilt een politieke agenda achter. Twijfelen is goed, maar we kunnen wel degelijk onderscheiden wanneer het om gezonde scepsis gaat en wanneer het desinformatie is.
Boban Braspenning (1994) is cabaretier, muzikant en schrijver. In zijn cabaretvoorstelling Bruto stelt hij economische ongelijkheid aan de kaak. Hij tourt daar in elk geval nog t/m eind mei 2026 mee door Nederland.
Nu helpt het niet mee dat sommige complottheorieën recent opeens werkelijkheid zijn geworden, zoals het pedofielennetwerk van Jeffrey Epstein. Misschien moeten we toch aan meer dingen gaan twijfelen. Wie weet blijken de corrupte elites over vijf jaar écht reptielen.’
Wat moet ik doen?
‘Met cabaret probeer ik mensen bewust te maken van economische ongelijkheid. Fiscale regels zijn gebouwd op een grond van hilariteit. Er zitten zulke absurditeiten in. Een voorbeeld: de jubelton is inmiddels afgeschaft. Maar toen het nog wel mocht, was het fiscaal voordeliger als opa en oma gingen scheiden, want dan konden ze je allebei belastingvrij een tonnetje schenken. Of neem de bedrijfsopvolgingsregeling: als je zeventig miljoen euro erft van je opa en oma, betaal je daar vijfentwintig miljoen euro erfbelasting over. Met de bedrijfsopvolgingsregeling – die door het nieuwe kabinet gewoon wordt doorgezet – kun je als kleinkind opvolger worden van het familiebedrijf en betaal je nog maar 5,6 miljoen euro belasting.
‘De mens is in essentie een lieve sukkel’
Op de lange termijn zijn zulke regels slecht voor de economie. Je krijgt dan van die Amsterdamse yogascholen met puppy’s, die gestart worden met oud geld, terwijl ze niets toevoegen aan de samenleving. En mensen met goede bedrijfsideeën zonder geld komen niet aan de bak. Om de absurditeit daarvan aan te kaarten, maak ik er dan een grappig liedje over.’
Wat mag ik hopen?
‘Ik hoop dat de klassenstrijd gestreden gaat worden. Het nieuwe kabinet is gewoon weer een kabinet voor de rijken: de rijken betalen het minst en de armen betalen het meest. Ik hoop mensen aan te zetten tot nadenken. Hoognodig, want in de wereld van nu wordt denken niet aangemoedigd. Het komt de elite niet goed uit als mensen te veel zelf gaan nadenken.’
Wat is de mens?
‘Ik geloof dat de mens in essentie een lieve sukkel is. Uiteindelijk wil ieder mens één ding: dat we in liefde, gemeenschap en vriendschap met elkaar samenleven. Daarom vinden we het ook zo onrechtvaardig als anderen zich meer toe-eigenen dan eerlijk is. Of het nu gaat om financiële middelen, intellectuele capaciteiten of dat je goed auto’s kunt monteren: de taak is om anderen te helpen, daar waar jij sterker bent.’
