Home Bert Keizer: Cruijff

Bert Keizer: Cruijff

Door Bert Keizer op 02 december 2015

Cover van 12-2015
12-2015 Filosofie magazine Lees het magazine

De arme Cruijff heeft kanker. Heeft-ie niet verdiend. Hij heeft de laatste twintig jaar immers niet meer gerookt. Ja, maar daarvoor heeft-ie twintig jaar wél gerookt! O ja, dat was ik even vergeten. Heeft-ie het nou wel of niet verdiend? Ziekte als eigen schuld. Vinden we heerlijk. Hume mag het dan ontzenuwd hebben en Kant mag het als een rimpeltje in ons brillenglas beschouwen, maar wij als amateurfilosofen weten wel beter: wij zijn gek op causaliteit. Je bent ziek, en daar is niet zomaar een oorzaak voor, nee jíj bent de oorzaak. Sinds Genesis is bekend dat we niet deugen, en dat blijven we onszelf op steeds nieuwe manieren aanpraten. De laatste paniek op het gebied van de mens als zelfvernietiger was het nieuws over bewerkt vlees. Daar krijg je darmkanker van. Hoe komt het toch dat we daar geloof aan hechten, terwijl het statistische uitmelken van de 800 of 900 bijeengevoegde onderzoekingen waar een risicopercentage uit gesleept werd voor ons volstrekt ondoorgrondelijk is? Hoe gevaarlijk deze plak worst is die ik nu naar binnen schuif blijft een raadsel. Nee, waarschijnlijkheidsleer helpt je hier niet uit de brand, want voor zieken geldt evenals voor geliefden maar één percentage, en dat is honderd. Hij houdt van je of niet. Je hebt het of je hebt het niet.

Ik dacht dat we wijzer geworden waren, omdat we op dit gebied veel achter ons hebben gelaten. Zo had je in de jaren vijftig van de vorige eeuw een bloeiende karakterologische folklore op grond waarvan men meende bepaalde ziektes aan iemands geestelijke levensstijl te kunnen verbinden. Diederik Stapel-psychologie. Veel meer incest in buurten met dure auto’s. Is het echt? Of wacht, veel meer verkrachtingen rond AZC’s. Maar de maagzweer en het hartinfarct werden indertijd gretig toegeschreven aan de manier waarop iemand in het leven stond. Die mensen richtten in hun lijf de ravage aan die ze eigenlijk in de wereld hadden willen veroorzaken. Onzin. Het hartinfarct nam wonderbaarlijk in frequentie af zonder dat de stress verdween en de maagzweer bleek veroorzaakt te worden door een bacterie. 

Wij zijn ongeneeslijke betekeniszoekers. Daarom proberen we te praten met de wereld, die soms terugpraat in de vorm van een ziekte. Ziekte als een verwijtend of straffend antwoord. Ziekte als een klap terug. ‘Maar ik dee niks!’ Toch slaat de wereld onverwacht terug, en hard. Daarom zeggen we: maar hij mankeerde nooit wat! We willen een uitleg van deze rotstreek, maar een wetenschappelijke analyse helpt hier niks. Want wetenschap, zegt Markus Gabriel, is het lijk van God, en daar komt geen zinnig woord meer uit. 

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Relevante berichten

Een kerk voor het vrije woord
Een kerk voor het vrije woord

Een kerk voor het vrije woord

De Balie opende vorige week zijn deuren als gebedshuis, op grond van een heilig geloof in democratie, de rechtsstaat en de heilzame, bindende werking van cultuur. Waarom zou een cultuur- en debatcentrum zich anno 2022 geen seculiere kerk mogen noemen? We vroegen het Balie-directeur Yoeri Albrecht en Denker des Vaderlands Paul van Tongeren.

Lees meer
Weekendlijstje: Geheimen
Weekendlijstje: Geheimen

Weekendlijstje: Geheimen

Deze week werd duidelijk dat premier Rutte jarenlang eigenhandig sms’jes van zijn oude Nokia verwijderde. De premier heeft naar eigen zeggen “nooit bewust” belangrijke zaken verborgen, maar de oppositie ziet een patroon van het achterhouden van informatie. Naar aanleiding van het sms-debat, dit weekend een lijstje over geheimen.

Lees meer
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Niet-westerse filosofie

Bertrand Russell over ‘het probleem van China’

Toen de Britse filosoof Bertrand Russell een jaar lesgaf in China, raakte hij diep onder de indruk van het land. Vooral het vermogen van de bevolking om gelukkig te zijn raakte hem. Wel maakte hij zich zorgen over de groeiende invloed van het Westen. Is het China gelukt om zijn eigenheid ten opzichte van het Westen te bewaren?

Lees meer
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

S10 staat dit weekend in de finale van het Eurovisie Songfestival. Tijdens een interview bij Matthijs gaat door vertelt ze dat ze zichzelf toestemming heeft gegeven om haar dromen na te jagen en dit avontuur aan te gaan. Het resultaat: meer zelfinzicht en een bijzondere prestatie. Dit weekend een lijstje over durven beginnen, presteren, en jezelf leren kennen.

Lees meer