Home Arne Naess (1912-2009)

Arne Naess (1912-2009)

10 februari 2009

Arne Naess (1912-2009)

Dit artikel krijgt u van ons cadeau

Wilt u onbeperkt toegang tot de artikelen op Filosofie.nl? U bent al abonnee vanaf €4,99 per maand. Sluit hier een abonnement af en u heeft direct toegang.

Op 12 januari overleed de Noorse ‘groene’ filosoof Arne Naess. Politiek filosoof Marius de Geus looft de vooruitstrevende blik van deze vrijzinnige bergbeklimmer.

Naess kreeg bekendheid als grondlegger van ‘deep ecology’. Marius de Geus, verbonden aan de Universiteit van Leiden, legt uit: ‘Volgens ‘deep ecology’ heeft de natuur een intrinsieke waarde. De mens moet de natuur beschermen omwille van de natuur zelf, niet omdat wij de natuur als middel nodig hebben om voort te bestaan: de natuur heeft eigenwaarde.’
 
Naess benadrukte de harmonie tussen mens en natuur. ‘De mens staat niet boven de natuur, maar is onderdeel van de natuur.’ Naess, een uitstekend bergbeklimmer, trok geregeld de woeste Noorse bossen in om één te worden met de natuur. De Geus geeft toe dat ‘eenwording’ een abstract begrip is. ‘Die eenheid is een gevoel, een gevoel dat wij in het verstedelijkte Nederland vaak missen.’ Eenheid vertaalt zich in een respect voor al het leven, ook van plant en dier. De mens moet de natuur zo min mogelijk schaden, een idee geïnspireerd door Ghandi’s concept van geweldloosheid.

Toch was Naess niet wereldvreemd. De Geus: ‘Hij wilde niet de moderne techniek opgeven, maar de natuur beschermen met ‘zachte’ technieken. Hij was daarbij vrij pragmatisch ingesteld.’ De Geus roemt zijn inzicht: ‘Zo had Naess al heel vroeg door dat de onttrekking van grondstoffen uit de Derde Wereld door het Westen enorme milieuproblemen en sociale ongelijkheid met zich meebrengt.’ Arne Naess werd 96 jaar.

Johan Olsthoorn

Naess’ werk is niet in het Nederlands vertaald. Zijn hoofdwerk is Ecology, Community and Lifestyle, uitg. Cambridge U.P. 1990, 240 blz., € 35,95


Arne Naess (r) op campagne voor de Noorse Groene Partij in 2003

Relevante berichten

Een kerk voor het vrije woord
Een kerk voor het vrije woord

Een kerk voor het vrije woord

De Balie opende vorige week zijn deuren als gebedshuis, op grond van een heilig geloof in democratie, de rechtsstaat en de heilzame, bindende werking van cultuur. Waarom zou een cultuur- en debatcentrum zich anno 2022 geen seculiere kerk mogen noemen? We vroegen het Balie-directeur Yoeri Albrecht en Denker des Vaderlands Paul van Tongeren.

Lees meer
Weekendlijstje: Geheimen
Weekendlijstje: Geheimen

Weekendlijstje: Geheimen

Deze week werd duidelijk dat premier Rutte jarenlang eigenhandig sms’jes van zijn oude Nokia verwijderde. De premier heeft naar eigen zeggen “nooit bewust” belangrijke zaken verborgen, maar de oppositie ziet een patroon van het achterhouden van informatie. Naar aanleiding van het sms-debat, dit weekend een lijstje over geheimen.

Lees meer
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Niet-westerse filosofie

Bertrand Russell over ‘het probleem van China’

Toen de Britse filosoof Bertrand Russell een jaar lesgaf in China, raakte hij diep onder de indruk van het land. Vooral het vermogen van de bevolking om gelukkig te zijn raakte hem. Wel maakte hij zich zorgen over de groeiende invloed van het Westen. Is het China gelukt om zijn eigenheid ten opzichte van het Westen te bewaren?

Lees meer
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

S10 staat dit weekend in de finale van het Eurovisie Songfestival. Tijdens een interview bij Matthijs gaat door vertelt ze dat ze zichzelf toestemming heeft gegeven om haar dromen na te jagen en dit avontuur aan te gaan. Het resultaat: meer zelfinzicht en een bijzondere prestatie. Dit weekend een lijstje over durven beginnen, presteren, en jezelf leren kennen.

Lees meer