Filosofie is ook makkelijker als je leest. Goed leest. Filosofische bronteksten zijn niet altijd even makkelijk te begrijpen. Daarom helpen we je in een close reading op weg met extra context en commentaar bij deze tekst van Jean-Paul Sartre over smaak.
Smaken*1 zijn geen onherleidbare gegevens meer; als we ze weten te onderzoeken, onthullen ze ons de fundamentele projecten van de persoon. Zelfs de gerechten die men het lekkerst vindt, hebben een betekenis. Dit zal men beseffen als men wil bedenken dat elke smaak zich niet als een absurd datum*2 aandient waarvoor men zich moet verontschuldigen, maar als een evidente waarde. Als ik de smaak van knoflook lekker vind, komt het mij irrationeel voor als anderen er niet van kunnen houden. Eten is immers door vernietiging zich toe-eigenen*3, het is ook zich dichtstoppen met een bepaald zijn. En dit zijn dient zich aan als een synthese van temperatuur, dichtheid en de eigenlijke smaak. Kortom, die synthese betekent een bepaald zijn: en wanneer we eten, beperken we ons er niet toe om, door de smaak, bepaalde hoedanigheden van zijn te leren kennen; door het kauwen onthult de tand de dichtheid van het lichaam dat hij tot een bal voedsel transformeert. De synthetische intuïtie*4 van het voedsel is op zichzelf verwerkende vernietiging. Ze onthult me het zijn waarvan ik vlees wil maken. Wat ik aanvaard of met afkeer verwerp, is dus het zijn zelf van dat bestaande of, zo men liever wil, de totaliteit van het voedsel houdt me een bepaalde zijnsmodus*5 van het zijn voor die ik aanvaard of afwijs. (…)
Het ‘zoete’ bijvoorbeeld is de uitdrukking van het stroperige wanneer we een lepel honing of stroop eten, zoals een analytische functie een meetkundige curve uitdrukt. Dat betekent dat alle hoedanigheden die niet de eigenlijke smaak zijn, die in de smaak samengebald, ermee versmolten, erin verzonken zijn, als het ware de materie van de smaak voorstellen.
Het zijn en het niet
Jean-Paul Sartre
vert. Frans de Haan
Lemniscaat
788 blz.
€ 49,99
