Home Voorwoord: Handschoen

Voorwoord: Handschoen

Door Louis Hoeks op 23 oktober 2018

Voorwoord: Handschoen
Cover van 11-2018
11-2018 Filosofie magazine Lees het magazine

In het voorjaar van 1947 besloten twee mensen uit de top van Unesco, de pas opgerichte cultuur- en onderwijsorganisatie van de Verenigde Naties, een keur aan intellectuelen uit te nodigen om na te denken over de rechten van de mens. Twee jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog moest zo een herhaling van die verschrikkingen worden voorkomen.

Het initiatief liep echter uit op een fiasco. Veel aangeschrevenen reageerden niet, sommigen antwoordden kortaf en opvallend veel respondenten bezongen de kwaliteiten van het Sovjet-model. De officiële VN-commissie, die in 1948 met haar befaamde Verklaring van de Rechten van Mens kwam, voelde zich gepasseerd en zette een streep door het Unesco-project (op p. 28 leest u alles over deze episode).

De declaratie, dit jaar precies zeventig jaar geleden, was historisch: voor het eerst werd de gelijkwaardigheid van elk mens internationaal vastgelegd. Maar met het mislukken van het Unesco-initiatief is de discussie over mensenrechten niet verstomd. Ondanks het uitblijven van een derde wereldoorlog, een spectaculaire toename van de welvaart en een even opmerkelijke afname van de armoede, zijn zeven decennia later onrecht en geweld nog niet verdwenen. Bovendien vraagt een veranderde wereld om nieuwe mensenrechten.

Die handschoen pakken wij op. In dit nummer van Filosofie Magazine schetst filosoof en jurist Irena Rosenthal (zie p. 18) acht nieuwe mensenrechten voor onze tijd. Zoals het recht om vergeten te worden, hoogst actueel nu internet meer van ons weet dan ons lief is. Het recht om niet te weten is op zijn beurt relevant, omdat biotechnologie veel kan voorspellen, maar niet iedereen van tevoren wil horen hoe groot zijn kans is om ernstig ziek te worden.

Onze lijst met nieuwe mensenrechten is niet uitputtend. We zijn ook benieuwd naar uw eigen ideeën. De meest interessante inzendingen bekronen we met een mooi prijzenpakket en publicatie op onze website op 10 december, de dag dat de Verklaring jubileert. Deze wedstrijd (p. 24) is meer dan een ludiek initiatief. Mensenrechten zijn weinig waard als ze niet door ons allen worden gedragen.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Relevante berichten

‘John Stuart Mill streefde naar geluk met depressie tot gevolg’
‘John Stuart Mill streefde naar geluk met depressie tot gevolg’

‘John Stuart Mill streefde naar geluk met depressie tot gevolg’

We vinden het de gewoonste zaak van de wereld om zoveel mogelijk geluk te willen voor zoveel mogelijk mensen. Maar zonder John Stuart Mills Utilitarianism (1861) zouden we daar niet zo van overtuigd zijn. Naar aanleiding van de nieuwe Nederlandse vertaling spreken we met vertaler Thomas Nys over de historische achtergrond van deze geluksfilosofie: ‘We hebben niets aan het maximaliseren van geluk als mensen niet ook het vermogen ontwikkelen om geraakt te worden.’

Lees meer
Weekendlijstje Europa
Weekendlijstje Europa
Politiek

Weekendlijstje Europa

Vorige week stemden Europese regeringsleiders in met het kandidaat-lidmaatschap van Oekraïne en Moldavië. Onder druk van crises zoals de oorlog in Oekraïne, klimaatverandering of de Covid-pandemie kiest Europa vaak voor verdere Europese uitbreiding, samenwerking en integratie. Wat betekent dit voor de Europese identiteit en de rol van Europa in de wereld? In dit weekendlijstje vindt u vijf filosofische artikelen over Europa.

Lees meer
Weekendlijstje Spijt
Weekendlijstje Spijt

Weekendlijstje Spijt

Bij zijn bezoek aan Congo op 8 juni betuigde de Belgische koning Filip spijt voor de Belgische wandaden tijdens de koloniale overheersing. Hoewel officiële excuses ontbraken, werd deze spijtbetuiging geprezen als een stap in de goede richting. Maar kun je wel excuses maken voor iets wat je zelf niet gedaan hebt? Wat betekent spijt hebben eigenlijk en waar dient het voor? In dit weekendlijstje vindt u vijf artikelen over spijt.

Lees meer
Kunstmatige intelligentie
Kunstmatige intelligentie
Bewustzijn

Een zelfbewuste computer is onze favoriete nachtmerrie

Een softwareontwikkelaar van Google veroorzaakte een media-storm door te stellen dat zijn werkgever gebruikmaakt van een zelfbewuste chatbot. Maar is dat wel mogelijk? En wat betekent het dat we computers ontwikkelen die ons kunnen doen geloven dat ze bewust zijn?

Lees meer