Home Tijd Stine Jensen: Haast
Tijd

Stine Jensen: Haast

Door Stine Jensen op 05 januari 2016

01-2016 Filosofie magazine Lees het magazine
Nog niet zo heel lang geleden spoelde een golfje filosofische rustboeken over ons heen. Ze spoorden ons aan tot een langzamer leeftempo, zoals Stil de tijd (Joke Hermsen), Neem de tijd (Koen Haegens) en Stilte geste stem (René ten Bos). Wie leeft in tijden van een doordenderende 24-uurs economie heeft baat bij vertraging en verstilling.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Ik ben het altijd enorm eens met dit soort boeken, maar vraag me vaak af waarom het toch lastig is (althans, voor mij) om ook echt langzamer te leven. Ik maak vaak lijstjes om zaken zo efficiënt mogelijk af te handelen: via die winkel, naar die en dan die, of nee toch niet, dat kan ik ook even online bestellen. Vandaag dit en dit doen. Met enige regelmaat lijd ik aan een zekere mate van hurry sickness, een westers fenomeen waarbij mensen voortdurend zich aan het haasten zijn zonder dat daar een echte reden voor is.
 
Onlangs las ik een boeiend boek over tijd en onze lichamelijke beleving daarvan, dat me eindelijk de verklaring gaf. En nog beter: het ontsloeg mij ten dele van mijn persoonlijke verantwoordelijkheid voor mijn gejaagdheid. In Geographies of Time (1997) deelt Robert Levine de wereld op in future-oriented, past-oriented en now-oriented societies. Hoewel er individuele verschillen zijn, is de kans groot dat als je in Nederland woonachtig bent je vaker op de klok kijkt en gejaagd door het verkeer raast en niet van wachten houdt. In de toekomstgerichte samenlevingen, waar de economie vaak voorspoedig is en ‘tijd is geld’ een belangrijke metafoor, ligt het bewegingstempo stukken hoger dan in de ‘past-orientedsocieties. We lopen letterlijk sneller dan in andere plekken op de wereld (dat heeft Levine ook echt gemeten) omdat we denken in termen van wat er nog moet gebeuren. De meesten van ons hebben vast wel een ervaring elders op deze aardbol in een past-oriented cultuur (India, Zuid Amerika) waarbij we op ons horloge keken en ons afvroegen waar de ander toch bleef. In Turkije, waar ik vrij veel ben geweest, keek ik zelf altijd op van het standaard antwoord aan de telefoon op de vraag ‘wat doe je?’: ‘Wij zitten’. Zitten? Zitten als activiteit?
 
De vele mensen die op dit moment iets aan yoga of mindfulness doen – ondergetekende ook – streven ernaar om meer in een now-oriented zone terecht te komen. Op je matje, even bevrijd van stress en druk, verlang je naar die warme golf van uitgestrekte tijd, de plek waar het stil is (nirvana). Levine schrijft dat je ook op een belachelijk lange vakantie kunt gaan als je wilt onthaasten, het liefst naar een past-oriented cultuur. Ik ben het ook daar enorm mee eens, maar ik heb er helaas geen tijd voor.

Relevante berichten

Geprikkeld
Geprikkeld
Tijd

Geprikkeld

Tegelijkertijd overprikkeld en onderprikkeld zijn, zoiets is het al dagen. Snapt iemand wat ik bedoel?’ Schrijfster Susan Smit vat de tweede-golf-corona-gemoedstoestand van menigeen treffend in een tweet, ook die van mij. Over­prikkeling: mijn telefoon. Van een spelletje ruzie weer naar Twitter. Onderprikkeling: veel thuis. Overprikkeling: een middelbare school uitzoeken in… Read More

Lees meer
Een lichtkogel door de tijd
Een lichtkogel door de tijd
Tijd
Voor leden

Een lichtkogel door de tijd

Claudio Magris laat in zijn nieuwste verhalenbundel verleden, heden en toekomst magistraal door elkaar heen lopen. Schrijven is de tijd onderzoeken. Schrijven is niet alleen nadenken over de lengte van alinea’s en paragrafen, maar ook keuzes maken tussen de verschillende tijden waarin het verhaal verteld kan worden. Bij voorkeur geen… Read More

Lees meer
Christine Cayol: ‘Probeer te leven als een Chinees kalligraaf’
Christine Cayol: ‘Probeer te leven als een Chinees kalligraaf’
Tijd
Voor leden

Christine Cayol: ‘Probeer te leven als een Chinees kalligraaf’

In China besteedt de kalligraaf uren aan de voorbereiding, aan ontspanning van lichaam en geest. Om daarna in één seconde een meesterlijke kalligrafie te maken. Filosoof Christine Cayol vindt het een voorbeeld van een goede omgang met de tijd. We dalen haastig af in de net geopende Noord/Zuidlijn, op… Read More

Lees meer
Filosoferen achter tralies: Verkwist je tijd niet met onnozel gelummel
Filosoferen achter tralies: Verkwist je tijd niet met onnozel gelummel
Tijd
Voor leden

Filosoferen achter tralies: Verkwist je tijd niet met onnozel gelummel

Kan filosofie helpen als je in de gevangenis zit? Filosofie Magazine-redacteur Lianne Tijhaar volgt een filosofiecursus in de bajes. Deel 4, slot: een zinvolle tijdsbesteding met Seneca. Dertien gedetineerde mannen zitten rond een tafel in de gevangenisbibliotheek van Almere. Ze drinken zwarte koffie uit plastic bekertjes. Het laatste speculaasje… Read More

Lees meer