Home Sartre begrijpen met Harry Potter

Sartre begrijpen met Harry Potter

17 april 2008

Dit artikel krijgt u van ons cadeau

Wilt u onbeperkt toegang tot de artikelen op Filosofie.nl? U bent al abonnee vanaf €4,99 per maand. Sluit hier een abonnement af en u heeft direct toegang.

De ‘Harry Potter’-reeks staat vol met filosofie.

 

Dat blijkt uit Harry Potter en de school der wijzen van de Noorse filosofen Jørgen Gaarre en Øystein Sjaastad. Zo is de spookachtige geschiedenisleraar professor Kist goed geschoold in het logisch-positivisme van de Wiener Kreis, omdat hij geen verhalen gelooft die niet met empirisch verifieerbare feiten te controleren zijn. Een gesprek met de auteurs.

Wat is er filosofisch aan de Sorteerhoed?
De Sorteerhoed verdeelt leerlingen in vier groepen. Leerlingen met een sterk rechtvaardigheidsgevoel komen in de groep van Griffoendor, ambitieuze leerlingen in Zwadderich, intelligente leerlingen in Ravenklauw en harde werkers in Huffelpuf. Eerst lijkt het of de Sorteerhoed de leerlingen keurt op basis van deze kwaliteiten en hen zonder inspraak indeelt. Later blijkt dat de Sorteerhoed de eigen wil van de leerlingen kent en deze laat meewegen in zijn beslissing. Wie ambitieus is, maar toch zijn leven wil wijden aan rechtvaardigheid, komt in Griffoendor, niet in Zwadderich. Dit sluit aan bij Sartres idee dat we veroordeeld zijn tot vrijheid. Niemand anders kan keuzes voor ons maken.

En aan de sluipwegwijzer?
De Sluipwegwijzer is een plattegrond waarop Harry kan zien waar ieder persoon in het kasteel zich bevindt. Een kaart is een model van de werkelijkheid. Het bijzondere van Harry’s kaart is dat die direct mee verandert wanneer de werkelijkheid verandert. Dat zet ons aan het denken over de relatie tussen model en werkelijkheid. Filosofische ideeën zijn ook modellen van de werkelijkheid. Hegel zei: ‘Als de werkelijkheid niet overeenkomt met mijn ideeën, dan is dat jammer voor de werkelijkheid.’

Harry Potter en de school der wijzen, J. Gaarre en Ø. Sjaastad, uitg. Bruna, € 16,95

Harm Schoonekamp

Relevante berichten

Een kerk voor het vrije woord
Een kerk voor het vrije woord

Een kerk voor het vrije woord

De Balie opende vorige week zijn deuren als gebedshuis, op grond van een heilig geloof in democratie, de rechtsstaat en de heilzame, bindende werking van cultuur. Waarom zou een cultuur- en debatcentrum zich anno 2022 geen seculiere kerk mogen noemen? We vroegen het Balie-directeur Yoeri Albrecht en Denker des Vaderlands Paul van Tongeren.

Lees meer
Weekendlijstje: Geheimen
Weekendlijstje: Geheimen

Weekendlijstje: Geheimen

Deze week werd duidelijk dat premier Rutte jarenlang eigenhandig sms’jes van zijn oude Nokia verwijderde. De premier heeft naar eigen zeggen “nooit bewust” belangrijke zaken verborgen, maar de oppositie ziet een patroon van het achterhouden van informatie. Naar aanleiding van het sms-debat, dit weekend een lijstje over geheimen.

Lees meer
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Niet-westerse filosofie

Bertrand Russell over ‘het probleem van China’

Toen de Britse filosoof Bertrand Russell een jaar lesgaf in China, raakte hij diep onder de indruk van het land. Vooral het vermogen van de bevolking om gelukkig te zijn raakte hem. Wel maakte hij zich zorgen over de groeiende invloed van het Westen. Is het China gelukt om zijn eigenheid ten opzichte van het Westen te bewaren?

Lees meer
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

S10 staat dit weekend in de finale van het Eurovisie Songfestival. Tijdens een interview bij Matthijs gaat door vertelt ze dat ze zichzelf toestemming heeft gegeven om haar dromen na te jagen en dit avontuur aan te gaan. Het resultaat: meer zelfinzicht en een bijzondere prestatie. Dit weekend een lijstje over durven beginnen, presteren, en jezelf leren kennen.

Lees meer