Home Roulette

Roulette

Door René ten Bos op 30 april 2021

Roulette
Cover van 05-2021
05-2021 Filosofie magazine Lees het magazine

Dit artikel krijgt u van ons cadeau

Wilt u onbeperkt toegang tot de artikelen op Filosofie.nl? U bent al abonnee vanaf €4,99 per maand. Sluit hier een abonnement af en u heeft direct toegang.

Volgens de Australische filosoof en ethicus Toby Ord (geb. 1979) speelt de mensheid een soort Russische roulette. In zijn boek The Precipice (De Afgrond), dat vorig jaar verscheen, legt hij uit dat dit niet een reden is om te wanhopen. Immers, mensen die het spel spelen, weten dat er maar één kogel in de revolver zit en dat ze dus een aanzienlijk grotere kans hebben om te overleven dan om te sterven. Het punt is dat die kans om te sterven natuurlijk wel als druppels angstzweet aan hen blijft kleven. Ik zou in elk geval behoorlijk zenuwachtig zijn als ik het spel zou spelen.

Ord schrijft over het ‘existentiële risico’ dat de mens loopt. Daaronder verstaat hij het risico dat de mensheid zal uitsterven. Zoiets kan gebeuren als er een andere planeet uit zijn omloopbaan schiet en op onze aarde af komt. Maar het kan ook gebeuren als er bijvoorbeeld een genetisch gesublimeerd virus uit een laboratorium ontsnapt en alle mensen over de kling jaagt. De coronacrisis is in deze zin geenszins een existentieel risico; het gaat hem echt om het verdwijnen van de soort, en het verdwijnen van voornamelijk dikkere en oudere mensen lijkt daar helemaal niet op. Een natuurlijke pandemie is doorgaans geen grote moordenaar.

‘Het zou toch wel jammer zijn als we verdwijnen’

Hij bepleit een nieuwe, op de toekomst gerichte moraal, die de mens ziet als een potentie. We staan niettemin op de rand van de afgrond en hij stelt dat we onze tijd ook zo moeten noemen. De mens staat voor de beslissing die potentie waar te maken of te verkwanselen. Het zou toch wel jammer zijn, aldus Ord, als we zouden uitsterven, al was het alleen maar omdat dan al het bewustzijn en alle cultuur en alle mooie dingen van de mens uit het universum zouden verdwijnen, want voorlopig is nog niet aangetoond dat er andere civilisaties in de mooie grote kosmos zijn. Dat maakt de verantwoordelijkheid nog groter. Dus, mensen, neerleggen die revolver en geen Russische roulette meer spelen. Foei!

Ord zelf geeft het goede voorbeeld. Hij legt uit dat hij een kwart van zijn salaris weggeeft en nodigt zijn lezers uit dat ook te doen. Hij legt uit dat we met harde cijfers meer objectiviteit kunnen nastreven en woorden moeten wantrouwen, want daar geeft iedereen maar een eigen betekenis aan. Alles goed en wel – Ord spreekt ongetwijfeld tot de verbeelding van velen – maar goedkope filantropie en een afkeer van woorden zullen ons, zo vrees ik, niet behoeden voor een tuimeling in de duizelingwekkende Afgrond.

Relevante berichten

Weekendlijstje Spijt
Weekendlijstje Spijt

Weekendlijstje Spijt

Bij zijn bezoek aan Congo op 8 juni betuigde de Belgische koning Filip spijt voor de Belgische wandaden tijdens de koloniale overheersing. Hoewel officiële excuses ontbraken, werd deze spijtbetuiging geprezen als een stap in de goede richting. Maar kun je wel excuses maken voor iets wat je zelf niet gedaan hebt? Wat betekent spijt hebben eigenlijk en waar dient het voor? In dit weekendlijstje vindt u vijf artikelen over spijt.

Lees meer
Kunstmatige intelligentie
Kunstmatige intelligentie
Bewustzijn

Een zelfbewuste computer is onze favoriete nachtmerrie

Een softwareontwikkelaar van Google veroorzaakte een media-storm door te stellen dat zijn werkgever gebruikmaakt van een zelfbewuste chatbot. Maar is dat wel mogelijk? En wat betekent het dat we computers ontwikkelen die ons kunnen doen geloven dat ze bewust zijn?

Lees meer
Woede
Woede

Weekendlijstje: Woede

Een groep woedende boeren trok afgelopen week naar het huis van minister Van der Wal om hun onvrede te uiten over de nieuwe stikstofmaatregelen van het kabinet. Hoewel er in de maatschappij begrip lijkt te bestaan voor de boosheid bij boeren, klinkt er ook kritiek op de manier waarop zij deze boosheid uiten. Wat is woede, hoe gaan er mee om en kunnen we het positief inzetten? Daarover meer in dit weekendlijstje.  

Lees meer
Verbeelding
Verbeelding

Weekendlijstje verbeelding

Kinderen fantaseren de wonderlijkste verhalen bij elkaar. Als volwassenen raken we die kinderlijke fantasie vaak een beetje uit kwijt. Zonde, want we kunnen veel leren van onze eigen verbeelding. Dit weekend een lijstje over fantasie en verbeelding.

Lees meer