Log in

Wachtwoord vergeten?

Word lid Log in Contact

Filosofie.nl

FM nr. 3/2007

Leibniz en Duitse keurvorsten

Pieter Hoexum

Op 30 september 1681 nemen Franse troepen Straatsburg in. Deze dag vormt een gewelddadig klapstuk van een geniepige veroveringstactiek van Lodewijk XIV: ondanks de Vrede van Nijmegen (1679) lijft hij stukken (Westelijk) Duitsland in, onder het mom ‘hereniging’.

De Duitse keizer staat min of meer machteloos, hij heeft in het Oosten zijn handen vol aan de Turken. In 1683 belegeren zij Wenen, dat slechts met buitenlandse hulp ontzet kan worden. In plaats van de keizer te hulp te schieten, probeert Lodewijk juist te profiteren van diens zwakte.

Universeel geleerde Leibniz, ‘hoffilosoof’ te Hannover, schrijft anoniem een satirisch pamflet, waarin hij de politiek van de Zonnekoning aanklaagt, door deze belachelijk te maken: Lodewijk handelt weliswaar tegen verdragen en zelfs tegen de moraal, maar die gelden slechts voor gewone stervelingen, terwijl het hier de machtigste persoon op aarde betreft, op God – en op de duivel – na. En uit zijn aanvallen op Duitsland blijkt juist Lodewijks goede wil: door eerst zijn geloofsgenoten te knechten kan hij vervolgens een des te sterkere vuist maken tegen de ongelovigen.

Verder lezen?

In een tijd waarin autoriteit, waarheid en het publieke debat onder druk staan kan filosofie met heldere analyses richting geven. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar € 4,99 per maand. U krijgt daarmee toegang tot alle artikelen uit Filosofie Magazine en Wijsgerig Perspectief plus exclusieve achtergrondartikelen, interviews en portretten. Of bestel de losse editie na.

InloggenLid Worden