Kan ik in mijn eigen hoofd kijken?

Als ik voor een paar dagen wegga, denk ik te kunnen zien aan het gedrag van de poes dat ze weet dat ik voor een paar dagen wegga. Pure projectie natuurlijk. Ik zie immers niets anders dan een kat die zich anders beweegt dan anders en op een andere plek gaat liggen dan normaal. Het waarom vertelt ze er niet bij. En ik kan niet in haar hoofd kijken.

Wat zou ik eigenlijk zien als ik dat wel zou kunnen? Ik bedoel niet als ik in haar kattenhersentjes zou kunnen kijken, want daarvoor mis ik de benodigde kennis. Ik zou alleen maar troep zien. Ik bedoel: wat als ik bij haar gedachtewereld kon? We weten sinds Thomas Nagel allemaal dat we ons niet in een vleermuis kunnen verplaatsen zonder ons eigen kenvermogen op te geven. En zo werkt het ook bij katten natuurlijk. Als je je echt verplaatst in de gedachtewereld van een ander dier dan het dier dat je zelf bent, dan ben je zelf niet meer. En heb je dus ook geen vergelijkingsmateriaal meer. Wie zich verplaatst in een ander, wordt die ander. Maar wat doe ik dan eigenlijk als ik me in mijzelf verplaats?

Volgens Graham Harman (1968) staan we niet dichter bij onszelf dan bij een ander. Als je het over jezelf hebt, heb je het over jezelf als over een ander. Maar ik weet toch wat mijn beweegredenen zijn? Is dat zo? Weet ik waarom ik wil wat ik wil en doe wat ik wil? Weten we dan niks van elkaar? Echt wel. De kat ziet mij met tassen en spullen in de weer, de kattenbak extra grondig schoonmaken en haar bakjes vullen tot aan de rand. En ik zie haar naar het plekje in huis gaan waar het het langst warm blijft als de verwarming uitgaat.